TÓM TẮT
Vùng lưng – Khám lưng bao gồm đánh giá độ thẳng của cột sống, sự bất đối xứng về cấu trúc, các khối mô mềm, tổn thương da và các điểm ấn đau. Các dấu hiệu quan trọng có thể bao gồm (xem phần ‘Vùng lưng’ ở dưới):
- Các tổn thương mô mềm trên cột sống (có thể là khiếm khuyết thần kinh)
- Mông phẳng, rãnh mông ngắn (có thể do bất sản xương cùng)
- Vẹo cột sống ở trẻ tiền dậy thì (có thể là bệnh lý cột sống hoặc tủy sống)
Chi – Khám chi bao gồm đánh giá trục chi, sự đối xứng, các khối choán chỗ, biến dạng khớp, thiếu hoặc dính ngón, bất thường về da, khối lượng cơ, trương lực cơ, sức cơ, tầm vận động, điểm ấn đau và nhiệt độ. Đối với trẻ lớn hơn, cần đánh giá thêm dáng đi cũng như tư thế ngồi và đứng. (Xem phần ‘Chi’ ở dưới.)
Khám thần kinh – Những trẻ nhập viện với hoặc được phát hiện có các bất thường về thần kinh hoặc thần kinh cơ khi thăm khám cần được đánh giá thần kinh toàn diện, bao gồm trạng thái tâm thần, các dây thần kinh sọ, trương lực và sức cơ, phản xạ gân xương sâu, chức năng tiểu não và đáp ứng cảm giác. (Xem “Đánh giá chi tiết thần kinh ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ”.)
Da
Khám da đòi hỏi phải quan sát và sờ nắn cẩn thận. Các bất thường về da cần được mô tả chi tiết về màu sắc, kích thước, hình thái (ví dụ: sẩn, dát, mụn mủ, mụn nước, bọng nước, nốt), phân bố, dạng (hợp nhất hoặc đơn độc) và tình trạng ngứa. (Xem phần ‘Quan sát và sờ nắn’ ở dưới.)
Các tổn thương da giảm sắc tố có thể là dấu hiệu của nhiều rối loạn, bao gồm phức hợp xơ cứng củ (hình 6), bạch biến (hình 8), hội chứng Chediak-Higashi. (Xem phần ‘Tổn thương giảm sắc tố’ ở dưới.)
Các tổn thương da tăng sắc tố có thể là dấu hiệu của bệnh u sợi thần kinh (hình 9), hội chứng Bloom, thất điều tủa mạch và một số hội chứng khác. (Xem phần ‘Tổn thương tăng sắc tố’ ở dưới.)
Các tổn thương mạch máu có thể bao gồm vết bớt dạng dát (hình 10), u máu trẻ em (hình 11), dị dạng tĩnh mạch, bớt rượu vang (hình 12A-B) và u mạch hình nhện. (Xem phần ‘Tổn thương mạch máu’ ở dưới.)
Vết rạn da là những vùng lõm dạng đường trên da kèm theo teo biểu bì. Chúng thường xuất hiện ở những vùng da căng giãn quá mức (ví dụ: bụng, thắt lưng, ngực, mông và đùi). Các vết rạn xuất hiện trong tuổi dậy thì thường có xu hướng tự thoái triển theo thời gian. (Xem phần ‘Vết rạn da’ ở dưới.)
Hạch bạch huyết – Khám hạch đòi hỏi phải quan sát và sờ nắn đối xứng, tuần tự, đánh giá về kích thước, độ di động, điểm ấn đau, mức độ dính với các mô xung quanh và tình trạng da phủ phía trên. (Xem phần ‘Hạch bạch huyết’ ở dưới.)