Ngộ độc ở trẻ em: Phòng ngừa

Dự phòng cấp 3

Dự phòng cấp 3 bao gồm các can thiệp nhằm giảm thiểu tổn thương hoặc tác động độc hại sau khi các triệu chứng đã xuất hiện. Các chiến lược dự phòng cấp 3 điển hình bao gồm dịch vụ cấp cứu y tế, điều trị nội trú và sử dụng thuốc giải độc.

Các biện pháp dự phòng cấp 3, đặc biệt là việc dùng thuốc giải độc, sẽ thay đổi tùy theo loại chất gây độc (ví dụ: dùng N-acetylcysteine trong ngộ độc acetaminophen). Các chiến lược này được trình bày chi tiết trong từng bài review chuyên đề. Một số ví dụ cụ thể:

• Ngộ độc acetaminophen (xem “Ngộ độc Acetaminophen (paracetamol): Xử trí ở người lớn và trẻ em”)
• Ngộ độc salicylate (xem “Ngộ độc Salicylate (aspirin): Biểu hiện lâm sàng và đánh giá”, phần ‘Nhi khoa’)
• Ngộ độc sắt (xem “Ngộ độc sắt cấp tính”)

TÓM TẮT

Dự phòng – Tương tự như các loại chấn thương khác, ngộ độc là một sự kiện có thể tiên lượng và phòng ngừa được. Các chiến lược dự phòng bao gồm xây dựng luật pháp, cải tiến kỹ thuật sản phẩm và giáo dục. Trong đó, giáo dục là nội dung quan trọng nhất đối với các cán bộ y tế nhi khoa. (Xem phần ‘Phòng ngừa’ ở dưới.)

Giáo dục – Khi có các lựa chọn thay thế ít độc hơn, lâm sàng nên tránh kê đơn các thuốc thường gây tử vong khi uống nhầm hoặc có độc tính cao dù ở liều nhỏ (bảng 2). (Xem phần ‘Giáo dục’ ở dưới.)

Hướng dẫn dự phòng cho người chăm sóc – Việc hướng dẫn dự phòng ngộ độc nên được bắt đầu từ lần khám lúc 6 tháng tuổi và duy trì trong suốt thời thơ ấu. Các nội dung quan trọng bao gồm (xem ‘Hướng dẫn tiên liệu’ ở dưới):

• Khuyến khích người chăm sóc định kỳ rà soát nhà ở để nhận diện và loại bỏ các nguy cơ gây ngộ độc tiềm ẩn (bảng 3). Các khu vực trẻ thường lui tới cũng cần được rà soát tương tự.
• Khuyến khích người chăm sóc tránh sử dụng tại nhà các sản phẩm có độc tính cao hoặc không thể đảo ngược; các sản phẩm độc hại chỉ nên mua với số lượng ít và tiêu hủy ngay khi không còn nhu cầu sử dụng.
• Cung cấp số điện thoại tổng đài kiểm soát ngộ độc chung của Hoa Kỳ (1-800-222-1222) và hướng dẫn người chăm sóc dán số này gần điện thoại hoặc lưu vào danh bạ điện thoại di động; trung tâm kiểm soát ngộ độc là nguồn thông tin tin cậy nhất trong các tình huống khẩn cấp.