Chứng gù cột sống quá mức ở người cao tuổi

Can thiệp ngoại khoa cho bệnh nhân có triệu chứng nặng

Đối với hầu hết người cao tuổi gù lưng, phẫu thuật thường không được chỉ định trong quản lý điều trị do nguy cơ biến chứng cao trong khi lợi ích mang lại không đáng kể 138,139.

Các phẫu thuật chỉnh hình cho những trường hợp biến dạng gù nặng (>65 độ) là những quy trình phức tạp và kéo dài, có thể tiếp cận qua đường trước hoặc đường sau, thường kết hợp hàn xương cột sống và sử dụng vít, nẹp kim loại và/hoặc thanh cố định.

Việc phẫu thuật điều trị biến dạng gù nặng cần được cá thể hóa cao, tùy thuộc vào tuổi tác, các bệnh lý đồng mắc, mức độ suy giảm chức năng cũng như giá trị và nguyện vọng của từng bệnh nhân. Những bệnh nhân có nguyện vọng phẫu thuật nên được chuyển đến bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật cột sống và chuyên gia sức khỏe xương khớp để được đánh giá chi tiết hơn.

TÓM TẮT

• Định nghĩa và tỷ lệ lưu hành – Gù lưng là tình trạng tăng độ cong quá mức của cột sống ngực và có xu hướng trầm trọng hơn theo tuổi tác. Do hiện chưa có một định nghĩa thống nhất về gù lưng, tỷ lệ lưu hành ở người cao tuổi không được xác định chính xác. Tuy nhiên, các ước tính dao động từ 20% đến 40% ở người cao tuổi sống tại cộng đồng. (Xem thêm mục ‘Tỷ lệ lưu hành’ ở dưới.)
• Hệ lụy đối với sức khỏe – Gù lưng liên quan đến nhiều tình trạng sức khỏe bất lợi bao gồm đau vùng ngực, giảm chức năng phổi, hạn chế khả năng vận động, tăng nguy cơ gãy xương và tăng tỷ lệ tử vong. (Xem thêm mục ‘Hệ quả đối với sức khỏe’ ở dưới.)
• Đánh giá – Độ gù có thể được đo lâm sàng bằng các thiết bị như thước đo độ gù (kyphometer) hoặc qua chẩn đoán hình ảnh bằng X-quang quy ước (hình 1 và ảnh 2). Mặc dù chưa có ngưỡng thống nhất để đánh giá gù lưng, nhiều lâm sàng coi mức ≥40 độ là điểm cắt để chẩn đoán gù lưng. (Xem thêm mục ‘Đánh giá’ ở dưới.)
• Tiếp cận quản lý – Quy trình quản lý điều trị được tóm tắt trong sơ đồ thuật toán (sơ đồ 1). (Xem thêm mục Tiếp cận chung ở dưới.)
• Can thiệp đầu tay (liệu pháp vận động) – Đối với hầu hết bệnh nhân gù lưng, chúng tôi khuyến cáo ưu tiên chương trình điều trị bằng vận động hơn là các can thiệp khác như nẹp chỉnh hình, dán băng định hình tư thế hoặc điều trị nội khoa (Khuyến cáo 2C). Các chương trình vận động tập trung vào việc điều chỉnh tư thế, tăng cường độ linh hoạt và sức mạnh của các cơ duỗi lưng. (Xem thêm mục Tập luyện ở dưới.)
• Bệnh nhân không cải thiện đáp ứng với liệu pháp vận động – Nẹp cột sống, dán băng định hình tư thế và trị liệu bằng tay có thể giúp cải thiện nhẹ sức mạnh cơ duỗi và/hoặc giảm độ gù; đây là những lựa chọn hợp lý cho những bệnh nhân không đạt được sự cải thiện thỏa đáng dù đã áp dụng liệu pháp vận động. (Xem thêm mục Các phương pháp điều trị bổ sung ở dưới.)
• Vai trò của phẫu thuật – Phẫu thuật cột sống có thể được xem xét cho một số bệnh nhân chọn lọc có bệnh phổi hạn chế, tổn thương thần kinh, đau nặng hoặc suy giảm chức năng nghiêm trọng do gù lưng. Tuy nhiên, phẫu thuật chỉnh sửa biến dạng gù nặng cần được cá thể hóa cao dựa trên tuổi tác, bệnh lý đồng mắc, mức độ suy giảm chức năng, cũng như giá trị và nguyện vọng của bệnh nhân. (Xem thêm mục Can thiệp phẫu thuật cho bệnh nhân có triệu chứng nặng ở dưới.)