TÓM TẮT
Định nghĩa – Chết não là tình trạng mất hoàn toàn và không thể hồi phục chức năng của đại não và thân não. Tại hầu hết các quốc gia và trong đa số các tình huống lâm sàng, chết não được coi là tương đương với chết tim phổi (Xem phần ‘Giới thiệu và định nghĩa’ ở dưới).
Tiêu chuẩn chẩn đoán lâm sàng – Việc chẩn đoán chết não lý tưởng nhất nên được thực hiện thông qua thăm khám thần kinh, với điều kiện đáp ứng được các yêu cầu tiên quyết (bảng 1) sau đây:
- Xác định rõ nguyên nhân gây bệnh.
- Nguyên nhân đó có khả năng gây chết tế bào thần kinh.
- Đã loại trừ các yếu tố gây nhiễu như ngộ độc thuốc hoặc độc chất, rối loạn chuyển hóa, liệt thần kinh cơ và hạ thân nhiệt (Xem phần ‘Bối cảnh lâm sàng’ ở dưới).
Kết quả khám thần kinh phải ghi nhận tình trạng hôn mê, không có đáp ứng do não chi phối đối với các kích thích bên ngoài và mất các phản xạ thân não (bảng 1). (Xem phần ‘Khám thần kinh’ ở dưới).
Nghiệm pháp ngưng thở được thực hiện trên tất cả bệnh nhân đáp ứng đủ các tiêu chuẩn chẩn đoán chết não khác và có tình trạng huyết động đủ ổn định để tiến hành nghiệm pháp (Xem phần ‘Nghiệm pháp ngưng thở’ ở dưới).
Quy trình xác định chết não ở trẻ em có thể có một số điểm khác biệt so với người lớn (Xem phần ‘Chết não ở trẻ em’ ở dưới).
Xét nghiệm bổ trợ – Các xét nghiệm bổ trợ được chỉ định khi không thể áp dụng các tiêu chuẩn lâm sàng hoặc để bổ sung cho thăm khám lâm sàng ở trẻ nhỏ. Tuy nhiên, các xét nghiệm này không phải là công cụ chẩn đoán hoàn hảo và dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố gây nhiễu. Trong số đó, các đánh giá về lưu lượng máu não, đặc biệt là tưới máu não, là những xét nghiệm cận lâm sàng độc lập đáng tin cậy nhất khi không thể áp dụng tiêu chuẩn lâm sàng (Xem phần ‘Xét nghiệm bổ trợ’ và ‘Chết não ở trẻ em’ ở dưới).
Các tình trạng dễ nhầm lẫn với chết não – Các tình trạng có thể bị chẩn đoán nhầm với chết não bao gồm hội chứng khóa trong (locked-in syndrome), liệt thần kinh cơ, hạ thân thể, ngộ độc thuốc và bệnh não chuyển hóa nặng. Việc áp dụng cẩn thận các tiêu chuẩn chẩn đoán (bảng 1) sẽ giúp tránh sai sót trong chẩn đoán (Xem phần ‘Các tình trạng dễ nhầm lẫn với chết não’ ở dưới).