Chảy máu sau giao hợp ở nữ giới

TÓM TẮT

• Nguyên nhân

  Chảy máu sau giao hợp có thể bắt nguồn từ bất kỳ vị trí nào, từ cơ quan sinh dục ngoài đến đường sinh dục trên; do đó, cần xem xét tất cả các nguyên nhân gây chảy máu đường sinh dục (bảng 1). Các nguyên nhân lành tính là phổ biến nhất, tuy nhiên cần phải loại trừ bệnh lý ác tính. Các nguyên nhân khác bao gồm chấn thương trực tiếp hoặc bị lạm dụng tình dục. Tuy nhiên, có khoảng một nửa số bệnh nhân không tìm thấy nguyên nhân cụ thể. (Xem thêm phần ‘Các nguyên nhân tiềm tàng’ ở dưới.)

• Tiếp cận chẩn đoán ban đầu

  Mặc dù triệu chứng này được báo cáo tương đối phổ biến, hiện chưa có hướng dẫn dựa trên bằng chứng cụ thể cho việc đánh giá chảy máu sau giao hợp; chúng tôi áp dụng quy trình tiếp cận như sau (xem phần ‘Tiếp cận chẩn đoán ban đầu’ ở dưới):

  • Hỏi bệnh: Xác định lượng máu và tần suất chảy máu. Các câu hỏi liên quan khác bao gồm: bệnh nhân có đang chảy máu hoạt động hay không, khả năng mang thai, phương pháp tránh thai đang sử dụng và tiền sử làm xét nghiệm Pap. (Xem phần ‘Hỏi bệnh’ ở dưới.)
  • Khám lâm sàng: Mục tiêu của khám lâm sàng là xác định nguyên nhân gây ra triệu chứng của bệnh nhân. Quá trình thăm khám bao gồm: quan sát cơ quan sinh dục ngoài và niệu đạo, khám mỏ vịt âm đạo và cổ tử cung, khám bằng hai tay tử cung và hai phần phụ, cùng với đánh giá thể trạng chung. (Xem phần ‘Khám lâm sàng’ ở dưới.)
  • Xét nghiệm cận lâm sàng: Các xét nghiệm được chỉ định dựa trên kết quả hỏi bệnh, có thể bao gồm: thử thai; lấy dịch phết tìm lậu cầu, chlamydia, trichomonas, Candida và viêm âm đạo do vi khuẩn; sinh thiết âm hộ hoặc nội mạc tử cung. (Xem phần ‘Xét nghiệm cận lâm sàng’ ở dưới.)
  • Soi cổ tử cung: Việc sử dụng soi cổ tử cung để đánh giá bệnh nhân chảy máu sau giao hợp vẫn còn gây tranh cãi. Mặc dù một số nghiên cứu ủng hộ soi cổ tử cung như một phần tiêu chuẩn trong đánh giá, nhưng các nghiên cứu khác cho thấy phương pháp này ít mang lại lợi ích khi cổ tử cung có hình thái bình thường và kết quả xét nghiệm Pap bình thường. Tác giả chỉ định soi cổ tử cung cho những bệnh nhân có bất thường trên xét nghiệm Pap, cổ tử cung có hình thái bất thường hoặc dễ tổn thương (friable), hoặc trong các trường hợp chảy máu sau giao hợp kéo dài mà không tìm thấy nguyên nhân khác. (Xem phần ‘Soi cổ tử cung’ ở dưới.)
  • Chẩn đoán hình ảnh: Có thể thực hiện chẩn đoán hình ảnh tử cung, điển hình là siêu âm vùng chậu, nếu không tìm thấy nguyên nhân bằng các phương pháp tiếp cận trên. (Xem phần ‘Chẩn đoán hình ảnh’ ở dưới.)
• Chảy máu nặng đang hoạt động

  Hiếm khi bệnh nhân nhập viện với tình trạng chảy máu nặng sau giao hợp. Trong trường hợp này, bệnh nhân cần được đánh giá khẩn cấp và thực hiện các biện pháp nhanh chóng để xác định và kiểm soát nguồn chảy máu. (Xem phần ‘Chảy máu nặng đang hoạt động’ ở dưới.)

• Điều trị

  Những bệnh nhân xác định được nguyên nhân khả thi sẽ được điều trị tương ứng. Nếu tình trạng chảy máu hết sau can thiệp, không cần đánh giá hoặc điều trị thêm. Những bệnh nhân không đáp ứng trong khung thời gian phù hợp sẽ được đánh giá lại để xem xét các biểu hiện không điển hình của các chẩn đoán thường gặp hoặc các chẩn đoán ít phổ biến hơn. (Xem phần ‘Điều trị chẩn đoán ban đầu và đánh giá lại’ ở dưới.)

• Triệu chứng kéo dài hoặc tái phát

  Khi triệu chứng kéo dài hoặc trầm trọng hơn, chúng tôi lặp lại các bước đánh giá ban đầu, đặc biệt lưu ý đến các yếu tố nguy cơ nhiễm trùng (ví dụ: có bạn tình mới) và một lần nữa đảm bảo rằng triệu chứng không phải do bất thường cổ tử cung, loạn sản hoặc bệnh lý ác tính. Nếu vẫn không tìm thấy nguyên nhân, có thể tiến hành chẩn đoán hình ảnh và chuyển tuyến chuyên khoa phụ khoa nếu chưa thực hiện trước đó. Soi cổ tử cung đã được chứng minh là hữu ích hơn trong việc tìm kiếm bệnh lý ác tính tiềm ẩn hoặc loạn sản mức độ cao khi tình trạng chảy máu sau giao hợp kéo dài hơn 4 tuần, do đó, có thể khuyến cáo thực hiện tại thời điểm này. (Xem phần ‘Triệu chứng kéo dài hoặc tái phát’ ở dưới.)