TÓM TẮT
Đánh giá trước khi mang thai nếu có thể – Đối với những bệnh nhân có bệnh lý dị ứng nghiêm trọng, lý tưởng nhất là nên được đánh giá trước khi mang thai để có thể thực hiện an toàn các thử nghiệm da, thử thách hoặc các can thiệp cần thiết khác nhằm chẩn đoán xác định, từ đó xây dựng kế hoạch quản lý phù hợp trong suốt thai kỳ. (Xem thêm mục ‘Tiếp cận chung trong điều trị dị ứng ở phụ nữ mang thai’ ở dưới.)
Phản vệ – Việc xử trí phản vệ trong thời kỳ mang thai được thảo luận chi tiết tại mục khác. (Xem “Phản vệ trong thai kỳ, sinh con và cho con bú”.)
Viêm mũi – Viêm mũi tương đối phổ biến trong thai kỳ, với các nguyên nhân bao gồm viêm mũi thai kỳ, viêm mũi dị ứng, viêm xoang và viêm mũi do thuốc. Các biện pháp không dùng thuốc, chẳng hạn như rửa mũi bằng nước muối sinh lý, có hiệu quả đối với tất cả các thể viêm mũi và nên được khuyến cáo áp dụng trước tiên. (Xem thêm mục ‘Viêm mũi’ và ‘Các liệu pháp không dùng thuốc’ ở dưới.)
Viêm mũi thai kỳ – Viêm mũi thai kỳ là tình trạng nghẹt mũi và chảy mũi kéo dài từ sáu tuần trở lên trong thai kỳ, không do các nguyên nhân gây viêm mũi khác và tự khỏi trong vòng hai tuần sau sinh. Đa số bệnh nhân có thể kiểm soát viêm mũi thai kỳ chỉ bằng các biện pháp không dùng thuốc. (Xem thêm mục ‘Viêm mũi thai kỳ’ ở dưới.)
Viêm mũi dị ứng – Đối với bệnh nhân mang thai có triệu chứng viêm mũi dị ứng không đáp ứng đầy đủ với các biện pháp không dùng thuốc, chúng tôi đề xuất một hoặc nhiều liệu pháp sau (sơ đồ 1) (xem thêm mục ‘Viêm mũi/viêm kết mạc dị ứng’ ở dưới):
- Cromolyn xịt mũi (mỗi bên mũi một nhát, tối đa 6 lần/ngày) cho bệnh nhân có triệu chứng nhẹ (Khuyến cáo 2C).
- Thuốc xịt mũi corticosteroid cho bệnh nhân mức độ trung bình đến nặng (Khuyến cáo 2C). Đối với bệnh nhân trong tam cá nguyệt thứ nhất, nên lựa chọn các thuốc khác thay vì triamcinolone (Khuyến cáo 2C).
- Ưu tiên sử dụng các thuốc kháng histamin H1 đường uống như cetirizine, loratadine hoặc fexofenadine hơn là các thuốc tương tự khác (Khuyến cáo 2C).
Chúng tôi khuyến cáo tránh dùng thuốc co mạch đường uống trong tam cá nguyệt thứ nhất của thai kỳ và đối với bất kỳ bệnh nhân mang thai nào có tăng huyết áp (Khuyến cáo 2C). Sau tam cá nguyệt thứ nhất, pseudoephedrine là lựa chọn ưu tiên, tuy nhiên cần tư vấn bệnh nhân hạn chế sử dụng, chỉ dùng khi cần giảm nghẹt mũi nặng. Thuốc xịt mũi co mạch cũng chỉ nên dùng hạn chế vì có thể gây nghẹt mũi dội ngược sau vài ngày sử dụng. Ngoài ra, nên tránh các liệu pháp thảo dược do không được kiểm soát hoặc giám sát về tạp chất.
Mày đay mạn tính – Đối với bệnh nhân mang thai có mày đay mạn tính, chúng tôi đề xuất sử dụng loratadine hoặc cetirizine (Khuyến cáo 2C). Có thể cần liều cao hơn bình thường, mặc dù điều này chưa được nghiên cứu cụ thể trong thai kỳ. Các đợt cấp nghiêm trọng có thể điều trị bằng prednisone đường uống, lý tưởng nhất là sau tam cá nguyệt thứ nhất. Omalizumab có thể được cân nhắc cho trường hợp mày đay mạn tính kháng trị trong thai kỳ. (Xem thêm mục ‘Mày đay và phù mạch’ ở dưới và “Mày đay mạn tính tự phát: Quản lý tiêu chuẩn và giáo dục bệnh nhân”, phần ‘Thai kỳ và cho con bú’.)
Viêm da cơ địa – Quản lý viêm da cơ địa (AD) trong thai kỳ cần nhấn mạnh vào việc tránh các yếu tố khởi phát, tối đa hóa việc sử dụng chất dưỡng ẩm và dùng thuốc kháng histamin đường uống khi cần thiết để kiểm soát ngứa. (Xem thêm mục ‘Viêm da cơ địa’ ở dưới.)
- Đối với bệnh nhân vẫn còn triệu chứng dù đã áp dụng các biện pháp trên, chúng tôi đề xuất dùng hydrocortisone tại chỗ (0,5% đến 2,5%, bôi vùng da tổn thương 2 lần/ngày) cho đến khi kiểm soát được triệu chứng (Khuyến cáo 2C).
- Bệnh nhân cần được tư vấn sử dụng corticosteroid tại chỗ có hoạt lực trung bình một cách thận trọng và chỉ dùng cho những vùng da không đáp ứng với thuốc có hoạt lực yếu hơn.
- Trong thai kỳ, việc sử dụng prednisone đường uống trong thời gian ngắn có thể được ưu tiên hơn là dùng một lượng lớn corticosteroid tại chỗ có hoạt lực mạnh. Tuy nhiên, nếu có thể, nên tránh dùng glucocorticoid đường uống trong tam cá nguyệt thứ nhất.
- Các dữ liệu sơ bộ về việc sử dụng dupilumab trong thai kỳ cho kết quả khả quan. Ngược lại, nên tránh sử dụng các thuốc ức chế Janus kinase (JAK).