Viêm tuyến mồ hôi mủ: Cơ chế bệnh sinh, đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán

TÓM TẮT

Cơ chế bệnh sinh – Viêm tuyến mồ hôi mủ (Hidradenitis suppurativa – HS) là một quá trình viêm mủ mạn tính, gây đau, tổn thương da và mô dưới da (Hình 1A-E). Các biểu hiện lâm sàng của HS được cho là hệ quả của tình trạng tắc nghẽn nang lông vùng dưới phễu, dẫn đến vỡ thứ phát tại điểm nối tuyến bã – nang lông của đơn vị nang lông – tuyến bã (FPSUs), từ đó khởi phát chuỗi phản ứng viêm. HS không có khả năng lây truyền và không phải do vệ sinh kém. (Xem mục ‘Cơ chế bệnh sinh’ ở dưới.)

Biểu hiện lâm sàng

Phân bố – HS chủ yếu xuất hiện ở các vùng da nếp gấp. Nách là vị trí phổ biến nhất; ngoài ra bệnh cũng thường gặp ở vùng bẹn, mặt trong đùi, vùng tầng sinh môn và quanh hậu môn, vùng vú và dưới vú, cùng vùng mông. Tổn thương cũng có thể xuất hiện ở những vùng da không phải nếp gấp. (Xem mục ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)

Tổn thương da – Giai đoạn khởi đầu của HS điển hình là các nốt viêm, đau và tái phát nhiều lần (Hình 1A). Các nốt này có thể vỡ, gây chảy mủ, đôi khi có mùi hôi. Khi bệnh tiến triển kéo dài, các nốt viêm có thể hợp nhất thành các mảng viêm, hình thành các đường hầm biểu mô hóa dưới da, xuất hiện các nhân mụn đầu đen giai đoạn cuối (dạng “bia mộ”) và các sẹo xơ đặc trưng hình “dây thừng” (Hình 1B, 1F). (Xem mục ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)

Chẩn đoán

Chẩn đoán HS dựa trên việc nhận diện các biểu hiện lâm sàng đặc trưng, bao gồm các tổn thương điển hình tại vùng da nếp gấp với tính chất mạn tính và tái phát. Sinh thiết da thường không cần thiết để chẩn đoán. Việc thực hiện nuôi cấy vi khuẩn thường quy không được khuyến cáo. (Xem mục ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)

Việc chẩn đoán HS giai đoạn sớm thường dễ bị bỏ sót. Nhà lâm sàng cần nâng cao chỉ số nghi ngờ đối với căn bệnh này ở những bệnh nhân sau tuổi dậy thì vốn được chẩn đoán nhầm là nhọt tái phát ở các vùng nếp gấp. (Xem mục ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)