Diễn tiến tự nhiên của bệnh hen suyễn

TÓM TẮT

Diễn tiến tự nhiên của tình trạng khò khè ở trẻ nhỏ

Khò khè ở trẻ nhỏ là một tình trạng đa hình, đặc trưng bởi chức năng phổi trước khi khởi phát bệnh tương đối thấp so với trẻ khỏe mạnh. Không có triệu chứng đường hô hấp dưới đơn độc nào trước một tuổi có khả năng tiên lượng chính xác chẩn đoán hen phế quản trong tương lai. (Xem ‘Khò khè trong 6 năm đầu đời’ ở dưới.)

Đối với đa số trẻ em, khò khè trước 6 tuổi thường là một tình trạng lành tính, phản ánh đặc điểm đường thở nhỏ và sẽ cải thiện hoặc biến mất sau vài năm.

Một nhóm nhỏ trẻ khò khè trước 6 tuổi sẽ có các triệu chứng kéo dài và cuối cùng tiến triển thành hen lâm sàng. Nhóm này thường đặc trưng bởi cơ địa dị ứng (atopy), các triệu chứng tương đối nặng và dai dẳng ngay từ khi còn nhỏ, cùng tiền sử hen của người mẹ. Việc người mẹ hút thuốc cũng có thể là một yếu tố góp phần.

Hen phế quản ở trẻ em

Khoảng 30% đến 70% trẻ em mắc hen phế quản sẽ cải thiện rõ rệt hoặc không còn triệu chứng khi bước vào độ tuổi trưởng thành sớm. Trẻ có triệu chứng nặng hơn thường có chức năng phổi thấp hơn so với trẻ có triệu chứng nhẹ; tình trạng suy giảm chức năng phổi hình thành từ lúc 6 đến 7 tuổi thường kéo dài đến khi trưởng thành. (Xem ‘Khò khè ở trẻ lớn’, ‘Hen nặng’ và ‘Ảnh hưởng đến chức năng phổi trong tương lai’ ở dưới.)

Hen khởi phát ở người trưởng thành

Hen khởi phát “mới” ở người trưởng thành đôi khi có nguồn gốc từ hen thời thơ ấu nhưng không được chẩn đoán. Với những người không có bằng chứng mắc hen trước đó, hen khởi phát ở người trưởng thành thường gặp ở nữ giới nhiều hơn nam giới. Tần suất khởi phát hen mới cao nhất trong giai đoạn tiền mãn kinh. (Xem ‘Hen khởi phát ở người trưởng thành’ ở dưới.)

Tiến triển của hen ở tuổi vị thành niên và người trưởng thành

Khò khè và hen ở tuổi vị thành niên có tỷ lệ kéo dài đến khi trưởng thành rất cao (khoảng 75%). Tương tự, người trưởng thành có triệu chứng khò khè có khả năng mắc hen dai dẳng cao hơn so với trẻ em. Tuy nhiên, ở tuổi vị thành niên và người trưởng thành, hen ít khi tiến triển nặng hơn nếu không có các bệnh lý đồng mắc khác. (Xem ‘Khò khè ở trẻ lớn’ và ‘Người trưởng thành’ ở dưới.)

Trong số những bệnh nhân hen nặng, người cao tuổi (≥ 65 tuổi) có chức năng phổi suy giảm đáng kể hơn so với người trẻ, mặc dù mức độ sử dụng dịch vụ y tế cho hen phế quản lại thấp hơn. (Xem ‘Hen nặng’ ở dưới.)

So với người trưởng thành khỏe mạnh, tốc độ suy giảm chức năng phổi diễn ra nhanh hơn ở người mắc hen, đặc biệt là những người có triệu chứng nặng hoặc mới được chẩn đoán. (Xem ‘Ảnh hưởng đến chức năng phổi’ ở dưới.)