TÓM TẮT
Tổng quan về các thiết bị hít – Có hai loại thiết bị hít chính dùng để đưa thuốc vào đường hô hấp dưới dạng khí dung là bình xịt định liều (pMDI) và bình hít bột khô (DPI). Hiệu quả của cả hai hệ thống này phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm đặc tính của dược chất, thiết kế thiết bị, nhiệt độ, độ humidity và kỹ thuật sử dụng của bệnh nhân. Cần đánh giá kỹ thuật sử dụng của bệnh nhân trong mỗi lần thăm khám để đảm bảo thuốc được đưa đến phổi một cách tối ưu. (Xem thêm ‘Giới thiệu’ ở dưới và “Kỹ thuật dùng thuốc hít ở trẻ em”.)
Ưu điểm và nhược điểm của pMDI – Một bình pMDI bao gồm dược chất (thường ở dạng tinh thể hoặc dung dịch), chất đẩy và chất diện hoạt (hình 1). Ưu điểm của việc đưa thuốc bằng pMDI là tính tiện lợi khi dùng nhiều liều, dễ vận chuyển và nguy cơ nhiễm khuẩn thấp (bảng 4). Tuy nhiên, sự phối hợp chính xác giữa thao tác nhấn bình và hít vào là cực kỳ quan trọng (bảng 1 và bảng 2), điều này có thể gây khó khăn cho trẻ nhỏ, bệnh nhân yếu cơ nặng hoặc bệnh nhân có dị tật ở bàn tay. Kỹ thuật sử dụng sai có thể làm tăng lắng đọng thuốc tại vùng hầu họng và gây ra các tác dụng phụ. (Xem thêm ‘Bình xịt định liều (pMDI)’ ở dưới.)
Sử dụng buồng đệm/buồng hít có van với pMDI – Hầu hết các vấn đề liên quan đến việc sử dụng pMDI, chẳng hạn như yêu cầu phối hợp giữa nhấn bình và hít vào, đều do tốc độ phóng thích các hạt thuốc từ vòi xịt quá cao. Việc gắn thêm buồng đệm hoặc buồng hít có van vào pMDI giúp giảm tốc độ của các hạt thuốc, từ đó loại bỏ phần lớn yêu cầu về sự phối hợp này (bảng 1 và bảng 2). Buồng đệm thường là một ống hoặc túi hở có thể tích đủ lớn để luồng khí dung từ pMDI giãn nở, chất đẩy bay hơi và các hạt thuốc kích thước lớn lắng xuống (hình 3). (Xem thêm ‘Buồng đệm và buồng hít’ ở dưới.)
So sánh pMDI với máy phun khí dung (jet nebulizer) – Nhiều thử nghiệm lâm sàng và phân tích gộp cho thấy việc sử dụng thuốc cường beta-2 qua pMDI có buồng đệm mang lại hiệu quả tương đương hoặc thậm chí vượt trội hơn so với máy phun khí dung trong việc điều trị co thắt phế quản cấp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Ngoài ra, bệnh nhân sử dụng pMDI với buồng đệm có thể ít gặp tác dụng phụ hơn so với khi dùng máy phun khí dung. (Xem thêm ‘pMDI hay máy phun khí dung?’ ở dưới.)
Ưu điểm và nhược điểm của DPI – DPI là thiết bị kích hoạt bằng hơi thở, chứa thuốc dạng vi hạt (bảng 5 và hình 4). Các thiết bị này không cần chất đẩy và ít phụ thuộc vào sự phối hợp giữa thao tác hít và kích hoạt thiết bị (bảng 4). Tuy nhiên, người dùng cần có lưu lượng hít vào tương đối cao để phân tách các hạt thuốc và chuyển chúng thành dạng khí dung. (Xem thêm ‘Bình hít bột khô (DPI)’ ở dưới.)