Đau đầu kiểu căng thẳng ở trẻ em

TÓM TẮT

Định nghĩa – Đau đầu kiểu căng thẳng (TTH) đặc trưng bởi cảm giác thắt chặt, ép hai bên, xảy ra tại bất kỳ vị trí nào trên vùng sọ hoặc vùng dưới chẩm. (Xem ‘Giới thiệu’ ở dưới.)

Đặc điểm lâm sàng – Các dấu hiệu và triệu chứng của TTH không thường xuyên, thường xuyên và mạn tính là tương tự nhau. Cơn đau điển hình thường khu trú ở vùng trán, tuy nhiên cũng có thể xuất hiện đau vùng thái dương hoặc đau dạng vòng đai. Cảm giác đau thường được mô tả là một áp lực liên tục, dù cường độ có thể thay đổi.

Bệnh nhân có thể gặp tình trạng chóng mặt và mệt mỏi. Thông thường, TTH không gây ảnh hưởng đến các hoạt động hàng ngày như việc đến trường. Tình trạng nhạy cảm với ánh sáng và tiếng động có thể xảy ra nhưng ít phổ biến hơn so với đau nửa đầu (migraine). Sự hiện diện của chứng sợ ánh sáng hoặc sợ tiếng động có thể dẫn đến chẩn đoán nhầm với migraine. Các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn, nôn hoặc thay đổi khẩu vị là hiếm gặp. (Xem ‘Đặc điểm lâm sàng’ ở dưới.)

Chẩn đoán và đánh giá – Việc chẩn đoán TTH dựa trên các tiêu chuẩn lâm sàng (bảng 1 và bảng 2). (Xem ‘Đánh giá và chẩn đoán’ và ‘Tiêu chuẩn chẩn đoán’ ở dưới.)

Hầu hết những bệnh nhân nghi ngờ TTH mà không có bằng chứng về rối loạn chức năng thần kinh hoặc tăng áp lực nội sọ thì không cần chẩn đoán hình ảnh thần kinh. Ở trẻ em và thanh thiếu niên, chẩn đoán hình ảnh ít có khả năng phát hiện các bất thường có ý nghĩa lâm sàng, thậm chí có thể phát hiện những tổn thương tình cờ đòi hỏi phải đánh giá hoặc theo dõi thêm. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh lo lắng cơn đau đầu của trẻ là do u não; trong những trường hợp này, chẩn đoán hình ảnh có thể được thực hiện để giải tỏa lo âu. (Xem ‘Chẩn đoán hình ảnh thần kinh’ ở dưới.)

Chẩn đoán phân biệt – Chẩn đoán phân biệt của TTH bao gồm đau nửa đầu không có aura và các loại đau đầu nguyên phát khác. Các nguyên nhân gây đau đầu thứ phát hiếm gặp nhưng tiềm ẩn nguy hiểm và có biểu hiện giống TTH bao gồm tăng áp lực nội sọ, u não và nhiễm trùng. Những nguyên nhân thứ phát này ít có khả năng xảy ra nếu tiền sử lâm sàng an tâm và khám thần kinh bình thường. (Xem ‘Chẩn đoán phân biệt’ ở dưới.)

Điều trị – Điều trị TTH bao gồm hỗ trợ tâm lý và sử dụng thận trọng các thuốc giảm đau không gây nghiện. Những bệnh nhân TTH cơn thường xuyên hoặc mạn tính có thể đáp ứng tốt với các thuốc chống trầm cảm ba vòng như amitriptyline, các thuốc dự phòng migraine ở trẻ em, hoặc các kỹ thuật sinh học hành vi như liệu pháp nhận thức hành vi. (Xem ‘Điều trị’ ở dưới.)

Tiên lượng – Những cơn đau đầu khởi phát từ thời thơ ấu thường thay đổi đặc điểm theo thời gian; chúng có thể chuyển sang một kiểu hình đau đầu khác, hoặc cải thiện và thuyên giảm, đặc biệt là ở nam giới. (Xem ‘Tiên lượng’ ở dưới.)