Bệnh nha chu ở trẻ em: Các tình trạng hệ thống liên quan

TÓM TẮT

• Bệnh mô bào Langerhans (LCH) – Các biểu hiện tại răng miệng của LCH bao gồm: răng hàm sữa mọc lúc hoặc ngay sau khi sinh (hình 1), các tổn thương viêm nha chu tiến triển nhanh không đáp ứng với điều trị nha chu thông thường, và hình ảnh X-quang cho thấy các vùng tiêu xương khu trú, khiến răng có vẻ như đang “lơ lửng trong không trung”. (Xem thêm ‘bệnh mô bào Langerhans’ ở dưới và “Biểu hiện lâm sàng, đặc điểm bệnh lý và chẩn đoán bệnh mô bào Langerhans”.)

• Bệnh bạch cầu (Leukemia) – Cần nghi ngờ bệnh bạch cầu ở những bệnh nhân có phù nướu xuất huyết (hình 2) kèm theo thiếu máu, giảm tiểu cầu hoặc số lượng bạch cầu và công thức bạch cầu bất thường trên kết quả tổng phân tích tế bào máu. (Xem thêm ‘bệnh bạch cầu’ ở dưới và “Tổng quan về biểu hiện lâm sàng và chẩn đoán bệnh bạch cầu cấp dòng lympho/u lympho ở trẻ em”.)

• Hội chứng thiếu hụt kết dính bạch cầu (LAD) – Biểu hiện tại miệng của hội chứng LAD thường xuất hiện ở giai đoạn sớm của bộ răng sữa, bao gồm viêm nướu nặng, tiêu xương nhanh chóng quanh hầu hết các răng, gây lung lay và mất răng sớm. (Xem thêm Hội chứng thiếu hụt kết dính bạch cầu ở dưới và “Các rối loạn thiếu hụt bám dính bạch cầu”.)

• Giảm bạch cầu trung tính (Neutropenia) – Trẻ em mắc chứng giảm bạch cầu trung tính bẩm sinh, tự miễn hoặc chu kỳ thường dễ gặp viêm nướu xuất huyết và bệnh nha chu (hình 4), có thể biến chứng gây tiêu xương ổ răng, lung lay răng (hình 5) và rụng răng sớm. Chìa khóa để quản lý nha khoa thành công là vệ sinh răng miệng nghiêm ngặt, sử dụng nước súc miệng kháng khuẩn, lấy cao răng định kỳ và điều trị kháng sinh theo chỉ định. (Xem thêm Giảm bạch cầu trung tính ở dưới và “Giảm bạch cầu trung tính bẩm sinh”, “Giảm bạch cầu trung tính do miễn dịch”, phần ‘Giảm bạch cầu trung tính tự miễn’ và “Giảm bạch cầu trung tính chu kỳ”.)

• Bệnh hạt u mạn tính (CGD) – Biểu hiện tại miệng của CGD bao gồm viêm nướu nặng, loét miệng, nấm miệng (Candida) và bệnh nha chu ở cả bộ răng sữa và răng vĩnh viễn. (Xem thêm Bệnh hạt u mạn tính ở dưới và “Bệnh hạt u mạn tính: Bệnh sinh, biểu hiện lâm sàng và chẩn đoán”.)

• Hội chứng Chediak-Higashi (CHS) – Trẻ em mắc CHS có thể xuất hiện các tình trạng nhiễm trùng sinh mủ nặng, loét miệng, viêm nướu và bệnh nha chu ở cả răng sữa và răng vĩnh viễn. Bệnh nha chu trong hội chứng CHS thường kháng điều trị. (Xem thêm Hội chứng Chediak-Higashi ở dưới và “Hội chứng Chediak-Higashi”.)

• Đái tháo đường – Bệnh nhân đái tháo đường type 1 và type 2 có nguy cơ mắc bệnh nha chu cao hơn và khởi phát sớm hơn. Kiểm soát chuyển hóa kém sẽ làm tăng nguy cơ tiến triển bệnh nha chu. (Xem thêm Đái tháo đường ở dưới.)

• Giảm phosphatase kiềm (Hypophosphatasia) – Đây là một bệnh hiếm gặp đặc trưng bởi sự khoáng hóa bất thường của xương và mô răng. Biểu hiện tại miệng bao gồm mất răng sữa sớm. Răng cửa sữa thường rụng trước 4 tuổi và trong những trường hợp nặng có thể rụng ngay từ 18 tháng tuổi (hình 7). (Xem thêm Bệnh giảm phosphataze kiềm ở dưới.)

• Hội chứng Down – Người mắc hội chứng Down có tăng mức độ nhạy cảm với bệnh nha chu. (Xem thêm Hội chứng Down ở dưới và “Hội chứng Down: Đặc điểm lâm sàng và chẩn đoán”.)

• Hội chứng Ehlers-Danlos – Bệnh nhân thuộc thể nha chu của hội chứng Ehlers-Danlos thường bị mất răng sớm do bệnh nha chu, đồng thời có nguy cơ cao mắc bệnh quanh implant và thất bại khi cấy ghép implant nha khoa. (Xem thêm Các thể nha chu của hội chứng Ehlers-Danlos ở dưới.)

• Hội chứng Papillon-Lefèvre – Hội chứng Papillon-Lefèvre đặc trưng bởi tình trạng mất răng sữa và răng vĩnh viễn sớm, kèm theo tăng sừng lòng bàn tay, lòng bàn chân và đôi khi ở đầu gối, khuỷu tay. Viêm nha chu bắt đầu xuất hiện ngay sau khi răng sữa mọc. Tiêu xương diễn ra nhanh và nặng; răng sữa thường rụng trong khoảng từ 3 đến 5 tuổi và răng vĩnh viễn rụng trong vòng vài năm sau khi mọc (hình 9). (Xem thêm Hội chứng Papillon-Lefèvre ở dưới.)

• Ly thượng bì bọng nước Kindler – Bệnh nhân mắc ly thượng bì bọng nước Kindler thường có xuất huyết nướu tự phát, nướu dễ tổn thương và thường bị bong tróc, viêm nướu từ nhẹ đến nặng, phì đại nướu và viêm nha chu tiến triển nhanh (khởi phát sớm). (Xem thêm Bệnh ly thượng bì bọng nước Kindler ở dưới.)