Thiết bị theo dõi không xâm lấn
Tình trạng giảm tưới máu có thể ảnh hưởng đáng kể đến kết quả theo dõi không xâm lấn:
- Đo bão hòa oxy qua da (Pulse oximetry) – Khi giảm tưới máu nghiêm trọng, quá trình oxy hóa mô bị ảnh hưởng, dẫn đến giá trị SpO2 đo qua da giảm (thấp giả tạo) so với kết quả khí máu động mạch. (Xem “Hỗ trợ hô hấp, cung cấp oxy và theo dõi oxy ở trẻ sơ sinh”, phần ‘Đo bão hòa oxy qua da’ và “Đo bão hòa oxy qua da”, phần ‘Khắc phục các nguồn gây sai số’.)
- Nồng độ carbon dioxide cuối kỳ thở ra (ETCO2) – Ở bệnh nhân tự thở hoặc bệnh nhân đặt nội khí quản, ETCO2 có thể thấp (khi giảm hoặc mất tưới máu phổi) hoặc cao (khi giảm kích thích hô hấp do thiếu máu não, gây tích tụ carbon dioxide trong phổi). (Xem “Theo dõi carbon dioxide (capnography)”.)
TÓM TẮT
Đánh giá tại giường – Bệnh nhân giảm tưới máu hệ thống thường biểu hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau:
- Dấu hiệu định tính:
- Giảm mức độ tỉnh táo (ví dụ: lờ đờ hoặc hôn mê) (xem ‘Thay đổi trạng thái tâm thần’ ở dưới)
- Da lạnh, nhợt nhạt, vân tím hoặc xám tro (xem ‘Diện mạo da’ ở dưới)
- Dấu hiệu định lượng:
- Nhịp tim nhanh (bảng 1), có thể kèm theo mạch nhỏ, nhanh hoặc mạch ngoại vi yếu hơn mạch trung tâm (xem ‘Mạch’ ở dưới)
- Thời gian đổ đầy mao mạch kéo dài (>2 giây) (xem ‘Thời gian đổ đầy mao mạch’ ở dưới)
- Huyết áp thấp (xem ‘Huyết áp’ ở dưới)
- Giảm lượng nước tiểu (xem ‘Lượng nước tiểu’ ở dưới)
Huyết áp thấp là dấu hiệu muộn ở trẻ em khi có suy giảm chức năng tim phổi; ngay cả khi huyết áp chỉ giảm nhẹ cũng cần được xử trí tích cực vì nguy cơ ngưng tim ngưng thở có thể xảy ra tức thì. (Xem ‘Huyết áp’ ở dưới và “Sốc ở trẻ em trong môi trường đầy đủ nguồn lực: Xử trí ban đầu”.)
Nhịp tim, huyết áp, nhiệt độ da, thời gian đổ đầy mao mạch và lượng nước tiểu cần được theo dõi liên tục theo thời gian để đánh giá đáp ứng với các can thiệp điều trị. (Xem ‘Đánh giá định lượng’ ở dưới.)
Siêu âm tại giường – Nếu có điều kiện, siêu âm tại chỗ (POCUS) được thực hiện bởi các bác sĩ cấp cứu giàu kinh nghiệm và được đào tạo bài bản có thể nhanh chóng xác định nguyên nhân từ tim gây giảm tưới máu hệ thống và cung cấp đánh giá chung về áp lực tĩnh mạch trung tâm. (Xem ‘Siêu âm tại giường’ ở dưới.)
Thiết bị theo dõi không xâm lấn – Giảm tưới máu hệ thống có thể dẫn đến kết quả đo SpO2 thấp giả tạo và nồng độ carbon dioxide cuối kỳ thở ra (ETCO2) thấp hoặc cao. (Xem ‘Thiết bị theo dõi không xâm lấn’ ở dưới.)
LỜI CẢM ƠN – Ban biên tập xin cảm ơn Bác sĩ Pamela Bailey vì những đóng góp cho các phiên bản trước của bài tổng quan này.