Hội chứng đau cục bộ phức tạp ở trẻ em

TÓM TẮT

Biểu hiện lâm sàng

• Các biểu hiện lâm sàng của hội chứng đau vùng phức hợp (CRPS) bao gồm đau, rối loạn chức năng tự chủ, rối loạn giấc ngủ, cùng với căng thẳng và rối loạn tâm lý. (Xem thêm mục ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)
• Tình trạng đau thường xuất hiện ở một chi dưới. Hầu hết bệnh nhân gặp tình trạng tăng cảm đau (allodynia – đau do các kích thích bình thường không gây đau) và không thể chịu đựng được những tiếp xúc nhẹ hoặc quần áo chạm vào chi bị ảnh hưởng. (Xem thêm mục ‘Đau’ ở dưới.)
• Rối loạn chức năng tự chủ xuất hiện tại chi bị tổn thương. Các dấu hiệu có thể bao gồm giảm nhiệt độ da, tím tái, phù hoặc tăng tiết mồ hôi (Hình 1A-D). (Xem thêm mục ‘Rối loạn chức năng tự chủ’ ở dưới.)
• Căng thẳng tâm lý và rối loạn giấc ngủ thường gặp ở trẻ em mắc CRPS và gia đình của các em. Các tình trạng tâm lý khác ghi nhận được bao gồm phản ứng chuyển di (conversion reactions), ngại đến trường, rối loạn ăn uống và hành vi tự gây thương tích. (Xem thêm mục ‘Rối loạn giấc ngủ’ và ‘Các phát hiện tâm lý’ ở dưới.)

Chẩn đoán lâm sàng

• CRPS được chẩn đoán trên lâm sàng dựa trên tình trạng đau không tương xứng với tiền sử và các phát hiện khi thăm khám, kèm theo một dấu hiệu của rối loạn chức năng tự chủ. (Xem thêm mục ‘Tiêu chuẩn lâm sàng’ ở dưới.)
• Hiện không có xét nghiệm cận lâm sàng hay chẩn đoán hình ảnh nào có thể khẳng định hoặc loại trừ CRPS. Các đánh giá về xét nghiệm và hình ảnh học chủ yếu được thực hiện để loại trừ các bệnh lý khác có biểu hiện đau chi, bao gồm chấn thương (ví dụ: gãy xương), các tình trạng viêm (ví dụ: viêm xương tủy và viêm khớp thiếu niên vô căn), và các khối u (ví dụ: sarcoma xương). (Xem thêm mục ‘Vai trò của các xét nghiệm chẩn đoán’ ở dưới.)

Phương pháp điều trị

Mục tiêu điều trị là phục hồi chức năng và giảm đau. Trong trường hợp không thể kiểm soát hoàn toàn cơn đau, mục tiêu sẽ chuyển sang hỗ trợ trẻ đối phó với tình trạng đau trong khi vẫn duy trì chức năng vận động. Việc quản lý CRPS ở trẻ em là một thách thức vì chưa có phương pháp điều trị dứt điểm được chứng minh và diễn tiến bệnh thay đổi, đôi khi thuyên giảm nhanh chóng một cách khó dự đoán. Các lựa chọn điều trị bao gồm vật lý trị liệu và hoạt động trị liệu, trị liệu tâm lý, điều trị nội khoa và các thủ thuật giảm đau. (Xem thêm mục ‘Quản lý’ ở dưới.)

• Chúng tôi đề xuất vật lý trị liệu và hoạt động trị liệu là liệu pháp ban đầu (Khuyến cáo 2C).
• Chúng tôi đề xuất kết hợp trị liệu tâm lý và hành vi để giải quyết tình trạng căng thẳng và lo âu thường gặp ở bệnh nhân và gia đình (Khuyến cáo 2C).
• Chúng tôi không khuyến cáo điều trị bằng thuốc (Khuyến cáo 2C). Hiện chưa có dữ liệu cho thấy thuốc mang lại lợi ích bổ sung so với các biện pháp không dùng thuốc, trong khi chúng tiềm ẩn nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng.
• Các thủ thuật can thiệp giảm đau xâm lấn chỉ dành cho những bệnh nhân không đáp ứng với các liệu pháp điều trị khác.

Tiên lượng

Đa số trẻ em mắc CRPS có kết cục khả quan với chức năng chi bị ảnh hưởng được phục hồi. (Xem thêm mục ‘Tiên lượng’ ở dưới.)