Xử trí tăng prolactin máu

TÓM TẮT

Microadenoma bài prolactin

Điều trị bằng thuốc đồng vận Dopamine – Đối với bệnh nhân có microadenoma bài prolactin kèm theo mọi mức độ suy tuyến sinh dục, chúng tôi khuyến cáo điều trị ban đầu bằng thuốc đồng vận dopamine (Khuyến cáo 1B). Chúng tôi cũng chỉ định liệu pháp đồng vận dopamine cho phụ nữ tăng prolactin máu nhưng có chu kỳ kinh nguyệt bình thường nếu có tình trạng tiết sữa bất thường gây khó chịu. (Xem thêm ‘U tuyến nhỏ’ ở dưới.)

Chúng tôi đề xuất ưu tiên sử dụng cabergoline hơn bromocriptine vì hiệu quả cao hơn và ít gây tác dụng phụ hơn (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm ‘Lựa chọn thuốc’ ở dưới.)

Đối với những bệnh nhân cần liều cabergoline cao hơn bình thường (ví dụ: trên 2 mg/tuần), cần thực hiện siêu âm tim mỗi hai năm một lần. (Xem thêm ‘Bệnh van tim’ ở dưới.)

Khả năng sinh sản – Việc quản lý bệnh nhân nữ có microadenoma bài prolactin đang mong muốn có con được xem xét trong một bài viết riêng. (Xem “Quản lý u tuyến bài prolactin (prolactinoma) trước và trong khi mang thai”.)

Liệu pháp estradiol và progestogen – Ở phụ nữ tiền mãn kinh có microadenoma bài prolactin gây tăng prolactin máu và suy tuyến sinh dục, nhưng không dung nạp hoặc không đáp ứng với thuốc đồng vận dopamine và không có nguyện vọng mang thai, chúng tôi đề xuất thay thế estradiol và progestin để ngăn ngừa mất xương (Khuyến cáo 2C).

Macroadenoma bài prolactin

Điều trị ban đầu bằng thuốc đồng vận dopamine – Đối với bệnh nhân có macroadenoma bài prolactin, bất kể kích thước khối u hay mức độ nghiêm trọng của các biến chứng thần kinh, chúng tôi khuyến cáo điều trị ban đầu bằng thuốc đồng vận dopamine (Khuyến cáo 1B). Liều dùng tương tự như đối với microadenoma. (Xem thêm ‘U tuyến nhỏ’ ở dưới.)

Phẫu thuật qua xương bướm – Phẫu thuật qua xương bướm là một lựa chọn hợp lý cho những bệnh nhân điều trị bằng thuốc đồng vận dopamine không thành công trong việc giảm nồng độ prolactin huyết thanh hoặc giảm kích thước khối macroadenoma, hoặc khi các triệu chứng và dấu hiệu do tăng prolactin máu hoặc do kích thước khối u không cải thiện. (Xem thêm ‘Vai trò của phẫu thuật xuyên xương bướm’ ở dưới.)

Ở những bệnh nhân có macroadenoma kích thước lớn đã được phẫu thuật giảm khối u qua xương bướm nhưng vẫn còn sót lại một lượng u đáng kể ở vị trí khó tiếp cận phẫu thuật, chúng tôi đề xuất xạ trị để ngăn ngừa u tái phát (Khuyến cáo 2C). Chúng tôi không sử dụng xạ trị như phương pháp điều trị chính cho bệnh nhân macroadenoma, và tuyệt đối không dùng cho bệnh nhân microadenoma. (Xem thêm ‘Xạ trị sau phẫu thuật’ ở dưới.)

Tăng prolactin máu do thuốc an thần – Chúng tôi sử dụng liệu pháp thay thế steroid sinh dục cho bệnh nhân tăng prolactin máu và suy tuyến sinh dục do thuốc an thần (estradiol-progestin ở nữ và testosterone ở nam) nếu không thể phối hợp thêm thuốc đồng vận dopamine hoặc không tìm được phác đồ thuốc an thần thay thế phù hợp mà không gây tăng prolactin máu (sơ đồ 1). (Xem thêm ‘Sử dụng thuốc chống loạn thần’ ở dưới.)

Có thể ngưng điều trị bằng thuốc đồng vận dopamine không?

Đối với bệnh nhân microadenoma bài prolactin không còn thấy hình ảnh khối u trên MRI trong ít nhất hai năm và có nồng độ prolactin bình thường khi dùng liều thấp thuốc đồng vận dopamine trong ít nhất hai năm, chúng tôi đề xuất thử ngưng thuốc (Khuyến cáo 2C). Việc ngưng thuốc cũng có thể được cân nhắc đối với macroadenoma có đường kính < 2 cm. (Xem thêm ‘Ngừng thuốc đồng vận dopamine’ ở dưới.)

Chúng tôi áp dụng phương pháp tương tự cho bệnh nhân tăng prolactin máu vô căn (MRI âm tính) có nồng độ prolactin bình thường trong ít nhất hai năm khi dùng liều thấp thuốc đồng vận dopamine. (Xem thêm ‘Ngừng thuốc đồng vận dopamine’ ở dưới.)