TÓM TẮT
-
Chỉ định sử dụng chất vận chuyển oxy (OCs): OCs được phát triển nhằm thay thế cho truyền hồng cầu (RBC). Ban đầu, OCs được kỳ vọng ứng dụng trong điều trị sốc mất máu do chấn thương cấp tính và phẫu thuật tim theo chương trình. Hiện nay, trọng tâm đã chuyển sang sử dụng các chất vận chuyển oxy dựa trên hemoglobin (HBOCs) làm tác nhân cầu nối vận chuyển oxy trong những trường hợp không thể truyền máu (Blood Not An Option – BNAO) hoặc không có sẵn máu tương thích. (Xem thêm ‘Lịch sử phát triển OC’ và ‘Các chỉ định tiềm năng của OC’ ở dưới.)
-
Đặc điểm của một chất vận chuyển oxy lý tưởng: Một chất vận chuyển và cung cấp oxy lý tưởng cần có các đặc tính tương tự hồng cầu, đồng thời có thời hạn bảo quản dài, chi phí hiệu quả và ít tác dụng phụ. (Xem thêm ‘Đặc điểm của OC lý tưởng’ ở dưới.)
-
Phân loại sản phẩm: Hai nhóm OCs chính đã được đánh giá là HBOCs và perfluorocarbons (PFCs). (Xem thêm ‘Phân loại chất vận chuyển oxy’ ở dưới.)
-
Khả năng tiếp cận: Hiện chưa có loại OC nào được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cấp phép sử dụng thường quy; Hemopure (NBOC-201) là một HBOC được cung cấp theo chương trình tiếp cận mở rộng cho những bệnh nhân thiếu máu nặng đáp ứng các tiêu chí cụ thể. ClinicalTrials.gov và một số nguồn tài liệu của FDA cung cấp thông tin chi tiết về các sản phẩm tiềm năng giúp cứu sống bệnh nhân này. (Xem thêm ‘Nguồn lực và quy trình tiếp cận OC tại Hoa Kỳ’ ở dưới.)
-
Tác dụng không mong muốn: Các tác dụng phụ chính được báo cáo đối với HBOCs bao gồm (nhưng không giới hạn ở) tác động lên vận mạch và các triệu chứng đường tiêu hóa. Bên cạnh đó, vấn đề về cung ứng và chi phí cũng là những thách thức đáng kể. (Xem thêm ‘Tác dụng không mong muốn’ và ‘Thách thức’ ở dưới.)
-
Các hướng tiếp cận khác đang được nghiên cứu: Các ý tưởng mới về HBOCs cũng như các phương pháp tạo hoặc biến đổi hồng cầu in vitro hiện đang được tiếp tục triển khai. (Xem thêm ‘Các sản phẩm khác đang phát triển’ ở dưới.)