Tổng quan về viêm mạch máu nhỏ ở da

TÓM TẮT

Định nghĩa – Viêm mạch máu nhỏ ở da (CSVV) được định nghĩa là tình trạng viêm mạch hoặc viêm mạch bạch cầu hạt (LCV) đơn cơ quan, chỉ khu trú ở da, không kèm theo viêm mạch hệ thống hoặc viêm cầu thận. (Xem mục ‘Định nghĩa’ ở dưới.)

Cơ chế bệnh sinh – Nhiều loại thuốc có thể gây viêm mạch ở da, bao gồm penicillin, cephalosporin, sulfonamide (bao gồm hầu hết các thuốc lợi tiểu quai và nhóm thiazide), phenytoin và allopurinol (bảng 1). Một số tình trạng nhiễm trùng nhất định, chẳng hạn như viêm gan do virus viêm gan B hoặc C, nhiễm khuẩn huyết mạn tính (ví dụ: viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn, nhiễm trùng shunt), HIV và các loại virus khác cũng có thể liên quan đến CSVV. (Xem mục ‘Cơ chế bệnh sinh’ ở dưới.)

Biểu hiện lâm sàng – Các dấu hiệu lâm sàng chính bao gồm ban xuất huyết dạng sờ thấy (đường kính 0,3 đến 1 cm) và/hoặc các nốt xuất huyết (tổn thương xuất huyết có đường kính dưới 3 mm) không mất màu khi ấn (hình 1). (Xem mục ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)

Chẩn đoán – Chẩn đoán CSVV thường được gợi ý bởi các dấu hiệu lâm sàng và tiền sử tiếp xúc với thuốc hoặc nhiễm trùng gây bệnh. Cần thực hiện hỏi bệnh toàn diện và thăm khám lâm sàng chi tiết để xác định liệu quá trình bệnh lý có thực sự chỉ khu trú tại da hay không, cũng như đảm bảo không có viêm mạch hệ thống đe dọa cơ quan hoặc các bệnh lý khác cùng tồn tại (bảng 2). Các tổn thương da nghi ngờ viêm mạch cần được sinh thiết. (Xem mục ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)

Chẩn đoán phân biệt – Chẩn đoán phân biệt cho CSVV rất rộng, bao gồm các bệnh viêm mạch hệ thống (bảng 2), viêm mạch cận ung thư hoặc liên quan đến ác tính, và nhiều nguyên nhân khác gây tổn thương mạch máu không viêm như bệnh scorbut, hội chứng Ehlers-Danlos, tắc mạch do cholesterol, ban xuất huyết do ánh sáng hoặc tuổi già, ban xuất huyết do glucocorticoid; hoặc các rối loạn đông máu và tiểu cầu như giảm tiểu cầu tự miễn hoặc ban xuất huyết giảm tiểu cầu huyết khối. (Xem mục ‘Chẩn đoán phân biệt’ ở dưới.)

Điều trị – Sau khi đã loại trừ tổn thương hệ thống và xác định chẩn đoán CSVV đơn cơ quan, việc điều trị chủ yếu tập trung vào kiểm soát triệu chứng. (Xem mục ‘Điều trị’ ở dưới.)