Điều trị rối loạn thách thức chống đối và rối loạn hành vi

TÓM TẮT

• Thiết lập điều trị – Chúng tôi điều trị cho tất cả trẻ em hoặc thanh thiếu niên có các vấn đề về hành vi gây ra đau khổ hoặc suy giảm chức năng tâm xã hội, bất kể trẻ có đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn chẩn đoán rối loạn chống đối thách thức (ODD) và/hoặc rối loạn hành vi (CD) hay không. (Xem thêm ‘Thiết lập điều trị’ ở dưới.)
• Xác định mục tiêu – Mục tiêu bao trùm khi điều trị cho trẻ em hoặc thanh thiếu niên mắc ODD/CD (dạng hội chứng hoặc dưới ngưỡng hội chứng) là phát triển các hành vi thích nghi hơn để đối phó với các tác nhân gây căng thẳng, tăng khả năng chịu đựng sự thất vọng, hoặc giảm mức độ nghiêm trọng của các cơn bùng nổ cảm xúc. (Xem thêm ‘Xác định mục tiêu’ ở dưới.)
• Duy trì liên minh điều trị – Chúng tôi duy trì và tăng cường liên minh trị liệu thông qua việc hỗ trợ liên tục cho cá nhân và gia đình, cung cấp các dịch vụ dễ tiếp cận, giáo dục tâm lý và lắng nghe không phán xét. (Xem thêm ‘Duy trì liên minh điều trị’ ở dưới.)
• Can thiệp tâm xã hội cho đa số bệnh nhân – Chúng tôi ưu tiên sử dụng các can thiệp tâm xã hội dựa trên bằng chứng làm lựa chọn điều trị bước một cho hầu hết trẻ em có hành vi gây rối (sơ đồ 1).
• Lựa chọn can thiệp tâm xã hội – Các khuyến nghị điều trị bước một tùy thuộc vào độ tuổi của trẻ và các triệu chứng hiện có. (Xem thêm ‘Lựa chọn can thiệp tâm xã hội ban đầu’ ở dưới.)
• Đối với trẻ tuổi mầm non (ví dụ: từ 2 đến 5 tuổi) – Chúng tôi đề xuất điều trị bước một bằng phương pháp huấn luyện quản lý hành vi cho cha mẹ thay vì các can thiệp tâm xã hội khác (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm ‘Đối với trẻ tuổi mầm non’ ở dưới.)
• Đối với trẻ tuổi học đường (ví dụ: từ 6 đến 12 tuổi) – Chúng tôi đề xuất điều trị bước một bằng cách kết hợp huấn luyện kỹ năng nhận thức – hành vi cho trẻ và huấn luyện quản lý hành vi cho cha mẹ, thay vì các can thiệp tâm xã hội khác (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm ‘Đối với trẻ tuổi học đường (từ 6 đến 12 tuổi)’ và ‘Đối với trẻ tuổi mầm non’ ở dưới.)
• Đối với thanh thiếu niên (ví dụ: từ 13 đến 17 tuổi) có triệu chứng nhẹ – Chúng tôi đề xuất điều trị bước một bằng cách kết hợp huấn luyện kỹ năng nhận thức – hành vi cho thanh thiếu niên và huấn luyện quản lý hành vi cho cha mẹ, thay vì các can thiệp tâm xã hội khác (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm ‘Triệu chứng nhẹ’ ở dưới.)
• Đối với thanh thiếu niên có triệu chứng trung bình đến nặng – Chúng tôi đề xuất điều trị bước một bằng liệu pháp hệ thống, chẳng hạn như liệu pháp đa hệ thống (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm ‘Triệu chứng trung bình hoặc nặng’ ở dưới.)
• Hóa trị liệu bổ trợ cho hành vi hung tính hoặc rối loạn đồng mắc – Sơ đồ (sơ đồ 2) mô tả chi tiết việc quản lý dược lý đối với ODD/CD.
• Hành vi hung tính – Chúng tôi đề xuất tăng cường can thiệp tâm xã hội bằng thuốc an thần thế hệ thứ hai thay vì các thuốc khác cho trẻ em hoặc thanh thiếu niên có các triệu chứng hung tính/kích động gây ảnh hưởng đến chức năng tâm xã hội (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm ‘Kích động và hành vi hung tính’ ở dưới.)
• Đồng mắc rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) – Đối với trẻ em và thanh thiếu niên có triệu chứng ODD/CD kèm theo ADHD, chúng tôi điều trị bằng thuốc kích thích bổ trợ kết hợp với can thiệp tâm xã hội. (Xem thêm ‘Các rối loạn đồng mắc’ ở dưới.)
• Đồng mắc rối loạn khí sắc hoặc rối loạn lo âu – Chúng tôi ưu tiên điều trị cho trẻ em và thanh thiếu niên mắc đồng thời rối loạn khí sắc hoặc lo âu bằng thuốc ức chế tái hấp thu serotonin chọn lọc (SSRI) kết hợp với can thiệp tâm xã hội. (Xem thêm ‘Các rối loạn đồng mắc’ ở dưới.)

Điều trị tiếp theo

• Đáp ứng tốt:

  Nếu đáp ứng với can thiệp tâm xã hội là tốt, chúng tôi sẽ theo dõi trong vòng hai tháng đầu, sau đó là từ ba đến sáu tháng để đánh giá việc duy trì hiệu quả điều trị. (Xem thêm ‘Đáp ứng tốt’ ở dưới.)

  Nếu đáp ứng với thuốc là tốt, chúng tôi thường duy trì thuốc trong ít nhất một năm trước khi giảm liều. (Xem thêm ‘Đáp ứng tốt’ ở dưới.)

• Đáp ứng kém hoặc một phần:

  Đối với những trường hợp đáp ứng kém hoặc một phần với can thiệp tâm xã hội ban đầu, sau khi loại trừ các yếu tố khác, chúng tôi ưu tiên thử nghiệm một phương pháp can thiệp tâm xã hội dựa trên bằng chứng thứ hai. (Xem thêm ‘Đáp ứng kém hoặc một phần’ ở dưới.)

  Đối với những trường hợp đáp ứng kém với quản lý dược lý ban đầu đối với tình trạng kích động hoặc hung tính nặng, chúng tôi ưu tiên thử nghiệm tiếp theo với thuốc ổn định khí sắc, atomoxetine, guanfacine hoặc clonidine. (Xem thêm ‘Đáp ứng kém hoặc một phần’ ở dưới.)