Suy nút xoang: Dịch tễ học, nguyên nhân và diễn tiến tự nhiên

TÓM TẮT

• Sinh lý nút xoang – Nút xoang nhận chi phối từ hệ thần kinh phó giao cảm và giao cảm; sự cân bằng giữa hai hệ này điều hòa nhịp phát xung của nút xoang. Tác động từ dây thần kinh phế vị (phó giao cảm) làm giảm nhịp nút xoang và chiếm ưu thế khi cơ thể nghỉ ngơi. Ngược lại, hưng phấn giao cảm cũng như sự giải phóng catecholamine từ tủy thượng thận làm tăng nhịp xoang khi vận động hoặc trong trạng thái căng thẳng. (Xem ‘Hệ thần kinh tự chủ và nút xoang’ ở dưới.)

• Định nghĩa – Rối loạn chức năng nút xoang (SND) đặc trưng bởi sự suy giảm chức năng của nút xoang, thường là hậu quả của quá trình thoái hóa nút xoang và cơ tâm nhĩ xung quanh. Các loại thuốc cũng có thể góp phần gây bệnh hoặc làm bộc lộ tình trạng rối loạn chức năng nút xoang dưới lâm sàng. (Xem ‘Định nghĩa’ ở dưới và “Rối loạn chức năng nút xoang: Biểu hiện lâm sàng và chẩn đoán”, mục ‘Biểu hiện lâm sàng’.)

• Dịch tễ học – Việc nghiên cứu dịch tễ học của SND gặp nhiều khó khăn do bản chất của bệnh và các biểu hiện đa dạng. Tuy nhiên, bệnh nhân SND có triệu chứng thường là người cao tuổi (thường ở thập kỷ thứ 7 hoặc thứ 8 của cuộc đời) và thường kèm theo nhiều bệnh lý đồng mắc.

• Nguyên nhân – Rối loạn chức năng nút xoang xảy ra do rối loạn tính tự động, rối loạn dẫn truyền, hoặc cả hai. Xơ hóa nút xoang là nguyên nhân phổ biến nhất, tuy nhiên, thuốc, độc chất cũng như các bệnh hệ thống ảnh hưởng đến tim cũng có thể gây bất thường chức năng nút xoang dẫn đến SND. (Xem ‘Nguyên nhân’ ở dưới.)

• Diễn tiến tự nhiên – Diễn tiến tự nhiên của SND do xơ hóa nút xoang thường bao gồm các rối loạn nhịp tim ngắt quãng nhưng tiến triển, có liên quan đến tỷ lệ biến cố tim mạch cao hơn và tỷ lệ tử vong cao hơn. Các rối loạn nhịp liên quan đến SND có xu hướng tiến triển theo thời gian, kèm theo nguy cơ cao xảy ra các biến cố thuyên tắc huyết khối và các biến cố tim mạch khác. (Xem ‘Diễn tiến tự nhiên’ ở dưới.)