TÓM TẮT
Vận động viên thi đấu – Nội dung này đề cập đến việc tầm soát tim mạch cho các vận động viên thi đấu tham gia các môn thể thao đồng đội hoặc cá nhân có tổ chức, trong đó việc thi đấu thường xuyên được chú trọng đặc biệt vào thành tích. Định nghĩa này hàm ý rằng những cá nhân này có thể không nhận ra các triệu chứng hoặc những hạn chế là dấu hiệu của bệnh tim mạch (CVD), hoặc không có ý chí cũng như khả năng phán đoán để hạn chế hoạt động khi xuất hiện các triệu chứng của bệnh tim mạch. Nhóm này thường bao gồm học sinh trung học, sinh viên đại học và vận động viên chuyên nghiệp, nhưng cũng có thể áp dụng cho một số nghề nghiệp đặc thù (ví dụ: quân đội, lính cứu hỏa, thợ lặn công nghiệp, một số vị trí trong lực lượng thực thi pháp luật). (Xem thêm ‘Định nghĩa’ ở dưới.)
Đối với tất cả vận động viên – Ở những vận động viên thi đấu, chúng tôi đề xuất tầm soát thông qua việc khai thác đầy đủ bệnh sử, tiền sử gia đình, tiền sử xã hội và thăm khám lâm sàng thay vì không tầm soát (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm ‘Bệnh sử và thăm khám lâm sàng’ ở dưới.)
Tầm soát bổ sung – Đối với vận động viên thi đấu, phương pháp tiếp cận tầm soát bổ sung (ví dụ: ECG, nghiệm pháp gắng sức) được quyết định dựa trên tuổi, nguy cơ mắc bệnh tim mạch do xơ vữa (ASCVD) trong 10 năm (máy tính 1) và cường độ tập luyện (hình 1) (xem thêm ‘Xét nghiệm bổ sung’ ở dưới):
- Tuổi < 35 – Tầm soát bằng ECG không được triển khai phổ quát. Đa số các tác giả và biên tập viên của chủ đề này không thực hiện tầm soát ECG cho vận động viên thi đấu dưới 35 tuổi. Một số chuyên gia, bao gồm một cộng tác viên của bài viết này, ủng hộ việc tầm soát ECG cho tất cả vận động viên thi đấu dưới 35 tuổi. Cả hai phương pháp tiếp cận đều được hỗ trợ bởi các hướng dẫn chuyên môn, dù có sự khác biệt trong các khuyến cáo. (Xem thêm ‘Tầm soát ECG’ ở dưới.)
- Tuổi từ 35 đến 64, nguy cơ ASCVD thấp và thi đấu các môn thể thao cường độ thấp đến trung bình – Ở những bệnh nhân từ 35 đến 64 tuổi có nguy cơ ASCVD trong 10 năm < 5% và dự định thi đấu các môn thể thao cường độ thấp đến trung bình, chúng tôi đề xuất tầm soát bằng ECG (Khuyến cáo 2C).
- Tuổi từ 35 đến 64, nguy cơ ASCVD tăng cao hoặc thi đấu thể thao cường độ cao – Ở những bệnh nhân từ 35 đến 64 tuổi dự định tham gia thể thao thi đấu, chúng tôi đề xuất tầm soát tối thiểu bằng ECG lúc nghỉ (Khuyến cáo 2C).
Các tác giả và biên tập viên của chúng tôi có những phương pháp tiếp cận khác nhau về nghiệm pháp gắng sức ở nhóm bệnh nhân này. Đa số các cộng tác viên đề xuất tầm soát bằng ECG gắng sức ở những bệnh nhân có nguy cơ ASCVD trong 10 năm ≥ 5% hoặc những người dự định thi đấu thể thao cường độ cao. Tại Hoa Kỳ, nghiệm pháp gắng sức trên thảm lăn là phổ biến nhất, trong khi tại châu Âu, nghiệm pháp gắng sức trên xe đạp phổ biến hơn.
Một cộng tác viên khác chỉ thực hiện ECG lúc nghỉ mà không thực hiện ECG gắng sức ở người lớn tuổi.
- Tuổi từ 65 trở lên – Tương tự như bệnh nhân từ 35 đến 64 tuổi, các tác giả và biên tập viên của chúng tôi có những cách tiếp cận khác nhau; đa số thực hiện tầm soát bằng ECG gắng sức, trong khi một số khác chỉ thực hiện ECG lúc nghỉ.
Việc tầm soát lặp lại bằng ECG hoặc ECG gắng sức hiện vẫn còn gây tranh cãi. (Xem thêm ‘Xét nghiệm bổ sung’ ở dưới.)
Kết quả tầm soát bình thường – Những vận động viên thi đấu có kết quả bệnh sử, thăm khám lâm sàng, ECG hoặc ECG gắng sức bình thường thì không cần làm thêm xét nghiệm nào khác và có thể tiếp tục tham gia thi đấu với lưu ý rằng việc tầm soát không loại trừ hoàn toàn sự hiện diện của các tình trạng có thể dẫn đến đột tử do tim (SCD).
Kết quả tầm soát bất thường – Những vận động viên thi đấu có kết quả xét nghiệm bất thường cần được làm thêm các xét nghiệm và đánh giá chuyên sâu, có thể bao gồm việc đọc ECG bởi chuyên gia hoặc phân tích chi tiết kết quả ECG gắng sức. (Xem thêm ‘Phiên giải kết quả tầm soát’ ở dưới.)