TÓM TẮT
- Chẩn đoán phân biệt – Chẩn đoán phân biệt đối với tình trạng đau và sưng khớp rất đa dạng, từ những bệnh lý lành tính đến các tình trạng nghiêm trọng, trong đó một số có thể gây ra những hậu quả nặng nề (bảng 1). (Xem mục ‘Chẩn đoán phân biệt’ ở dưới.)
- Các dấu hiệu cảnh báo – Việc khai thác bệnh sử đầy đủ giúp phân biệt giữa các bệnh lý lành tính và bệnh lý thực thể, đặc biệt là những trường hợp cần can thiệp y tế khẩn cấp (bảng 2), đồng thời định hướng cho quá trình thăm khám lâm sàng và cận lâm sàng. (Xem mục ‘Đánh giá ban đầu’ và ‘Các dấu hiệu cảnh báo’ ở dưới.)
- Bệnh sử – Các yếu tố quan trọng khi khai thác bệnh sử bao gồm:
- Đặc điểm của tình trạng đau và/hoặc sưng (như vị trí, mức độ nghiêm trọng, tần suất, thời gian kéo dài và số lượng khớp tổn thương) (bảng 3).
- Sự hiện diện của các biểu hiện khớp khác (mất vững, nóng, đỏ) và các yếu tố khởi phát (tiền sử nhiễm trùng hoặc chấn thương, mức độ hoạt động thể chất).
- Rà soát các triệu chứng ngoài cơ xương khớp đi kèm (ví dụ: sốt, phát ban) (bảng 4).
- Sự hiện diện của các bệnh lý phối hợp liên quan đến viêm khớp (bảng 4).
- Thăm khám lâm sàng – Những bất thường phát hiện được qua thăm khám lâm sàng là những manh mối quan trọng giúp chẩn đoán, phân biệt các tình trạng nghiêm trọng cần can thiệp khẩn cấp với các rối loạn lành tính hơn. Cần thực hiện khám lâm sàng và đánh giá tổng quát toàn diện, bao gồm:
- Đo các chỉ số tăng trưởng và dấu hiệu sinh tồn.
- Tầm soát toàn bộ hệ cơ xương khớp (hình 1A-D).
- Khám tập trung vào (các) khớp tổn thương (bảng 5).
- Đánh giá sức cơ để phát hiện các bệnh lý thần kinh cơ có thể đi kèm với các triệu chứng tại khớp.
- Cận lâm sàng – Việc chỉ định chẩn đoán hình ảnh và xét nghiệm cận lâm sàng được định hướng dựa trên kết quả khai thác bệnh sử và thăm khám lâm sàng. (Xem mục ‘Cận lâm sàng’ ở dưới.)
- Chuyển tuyến – Nên chuyển bệnh nhân đến bác sĩ chuyên khoa thấp khớp nhi khoa nếu nguyên nhân gây đau hoặc sưng khớp vẫn chưa rõ ràng dù đã đánh giá toàn diện, hoặc khi phát hiện/nghi ngờ một bệnh lý cần đến chuyên môn sâu của chuyên gia. (Xem mục ‘Chuyển tuyến’ ở dưới.)