Tiêm chủng Sởi, Quai bị và Rubella ở trẻ nhũ nhi, trẻ em và trẻ vị thành niên

TÓM TẮT

Bệnh sởi, quai bị và rubella – Nhiễm sởi, quai bị và rubella có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng (ví dụ: viêm não, viêm tinh hoàn, viêm buồng trứng, hội chứng rubella bẩm sinh). (Xem thêm ‘Bệnh sởi, quai bị và rubella’ ở dưới.)

Hiệu quả vaccine – Việc triển khai tiêm chủng sởi, quai bị và rubella thường quy tại Hoa Kỳ đã làm giảm đáng kể số ca mắc các bệnh này (hình 1A-C). Sau hai liều, vaccine sởi đạt hiệu quả >95% và vaccine quai bị đạt hiệu quả >85%; vaccine rubella đạt hiệu quả khoảng 90% sau một liều. (Xem thêm ‘Hiệu quả vaccine’ ở dưới.)

Chỉ định và lịch tiêm chủng tại Hoa Kỳ

• Tiêm chủng thường quy – Đối với trẻ dễ tổn thương ≥12 tháng tuổi, chúng tôi khuyến cáo tiêm vaccine sởi, quai bị và rubella thường quy (Khuyến cáo 1A). Những bệnh lý này có thể gây biến chứng nặng, trong khi vaccine an toàn và hiệu quả.
• Lịch tiêm thường quy cho vaccine sởi-quai bị-rubella (MMR) hoặc vaccine sởi-quai bị-rubella-thủy đậu (MMRV) gồm hai liều: liều thứ nhất từ 12 đến 15 tháng tuổi và liều thứ hai từ 4 đến 6 tuổi. (Xem thêm ‘Tiêm chủng thường quy’ ở dưới.)
• Tiêm bù (Catch-up) – Tiêm bù MMR (bảng 3) là cần thiết cho những trẻ không rõ tình trạng tiêm chủng hoặc thiếu minh chứng phù hợp về khả năng miễn dịch (bảng 2). (Xem thêm ‘Tiêm bù’ ở dưới.)
• Các chỉ định khác – Chỉ định tiêm MMR sớm bao gồm: đi du lịch quốc tế, trong vùng có dịch bùng phát và dự phòng sau phơi nhiễm sởi. Nếu liều thứ nhất được tiêm khi trẻ <12 tháng tuổi, trẻ sẽ cần tổng cộng ba liều, trong đó liều thứ hai phải được tiêm khi trẻ ≥12 tháng tuổi. (Xem thêm ‘Du lịch quốc tế và dịch bùng phát’ và ‘Dự phòng sau phơi nhiễm sởi’ ở dưới.)

Chỉ định và lịch tiêm chủng tại các quốc gia khác – Lịch tiêm chủng MMR của các quốc gia khác có thể tham khảo tại Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Châu Âu (ECDC) 64 hoặc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) 65. (Xem thêm ‘Các quốc gia khác’ ở dưới.)

Cách thực hiện

• Chống chỉ định – Bảng tóm tắt các chống chỉ định đối với MMR và MMRV (bảng 4). (Xem thêm ‘Chống chỉ định’ ở dưới.)
• Trường hợp đặc biệt – Bảng tóm tắt các tình huống có thể ảnh hưởng đến thời điểm tiêm chủng thường quy (bảng 8). (Xem thêm ‘Trường hợp đặc biệt’ ở dưới.)
• Lựa chọn giữa MMR và MMRV (sơ đồ 1):
  • Khi tiêm liều đầu tiên cho trẻ <48 tháng tuổi hoặc bất kỳ liều vaccine nào cho trẻ có tiền sử co giật (bản thân hoặc gia đình), chúng tôi đề xuất tiêm riêng vaccine MMR và vaccine thủy đậu (Khuyến cáo 2C). MMRV là một lựa chọn thay thế hợp lý cho trẻ không có tiền sử co giật nếu người chăm sóc muốn giảm số lần tiêm.
  • Khi tiêm vaccine cho trẻ ≥48 tháng tuổi, chúng tôi đề xuất dùng MMRV (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm ‘Lựa chọn giữa MMR và MMRV’ ở dưới.)
• Đường dùng và liều lượng – Tất cả các dạng MMR, bao gồm cả MMRV, đều có thể tiêm dưới da. Một số chế phẩm cũng được chấp thuận để tiêm bắp. Vui lòng tham khảo thông tin sản phẩm tại địa phương. MMR và MMRV thường được tiêm ở vùng cơ tam đầu mặt ngoài cánh tay cho trẻ ≥12 tháng tuổi và mặt ngoài đùi cho trẻ <12 tháng tuổi. Liều dùng là 0,5 mL. (Xem thêm ‘Cách thực hiện’ ở dưới.)

Tác dụng không mong muốn – Các tác dụng không mong muốn của MMR và MMRV thường gặp ở liều thứ nhất nhiều hơn liều thứ hai. Các triệu chứng bao gồm sốt, phát ban, sưng hạch, đau khớp, phản ứng quá mẫn, xuất huyết giảm tiểu cầu miễn dịch và co giật. (Xem thêm ‘Tác dụng không mong muốn’ ở dưới.)

Nhiều nghiên cứu đã không tìm thấy mối liên hệ giữa vaccine MMR với rối loạn phổ tự kỷ (ASD) hoặc các bệnh mạn tính khác. (Xem thêm “Rối loạn phổ tự kỷ và bệnh mạn tính: Không có bằng chứng cho thấy vaccine hoặc thimerosal là yếu tố góp phần”.)