Tự gây thương tích không nhằm mục đích tự sát ở trẻ em và thanh thiếu niên: Đánh giá

TÓM TẮT

Định nghĩa tự tổn thương không nhằm mục đích tự sát – Tự tổn thương không nhằm mục đích tự sát là hành vi cố ý gây tổn thương mô cơ thể trong điều kiện không có ý định tử vong và vì những mục đích không được xã hội chấp nhận. (Xem thêm phần ‘Giới thiệu’ và ‘Thuật ngữ’ ở dưới.)

Khi nào nghi ngờ tự tổn thương không nhằm mục đích tự sát – Cần nghi ngờ tự tổn thương không nhằm mục đích tự sát ở những thanh thiếu niên có các vết thương hoặc “tai nạn” xảy ra thường xuyên không rõ nguyên nhân ở cẳng tay, cổ tay và bàn tay (hoặc các bộ phận khác của cơ thể); cách ăn mặc bất thường hoặc không phù hợp (ví dụ: không phù hợp với mùa) hoặc ngần ngại tham gia vào các hoạt động yêu cầu mặc ít quần áo; hoặc có tiền sử tự tổn thương không nhằm mục đích tự sát. (Xem thêm phần ‘Khi nào nghi ngờ tự tổn thương không nhằm mục đích tự sát’ ở dưới.)

Đánh giá và chăm sóc thực thể – Các vết thương thực thể cần được đánh giá ban đầu và điều trị theo chỉ định. (Xem thêm phần ‘Đánh giá và chăm sóc thực thể’ ở dưới.)

Phỏng vấn lâm sàng – Khi đánh giá sự hiện diện của hành vi tự tổn thương không nhằm mục đích tự sát, lâm sàng viên nên hỏi trực tiếp cả bệnh nhân và cha mẹ/người giám hộ về hành vi này, thay vì chờ họ tự báo cáo. Ngoài ra, lâm sàng viên cần phân biệt giữa tự tổn thương nhằm mục đích tự sát và tự tổn thương không nhằm mục đích tự sát bằng cách hỏi về ý định tử vong từ hành vi tự gây thương tích đó. Bất kỳ hành vi tự gây thương tích nào đi kèm với bất kỳ ý định tử vong nào đều được phân loại là một nỗ lực tự sát. Đặc biệt ở các nhóm bệnh nhân lâm sàng, thanh thiếu niên có thể báo cáo cả ý nghĩ và hành vi tự tổn thương có hoặc không nhằm mục đích tự sát; quá trình đánh giá cần bao quát toàn bộ các mức độ của hành vi tự tổn thương.

Nếu bệnh nhân xác nhận có hành vi tự tổn thương không nhằm mục đích tự sát, lâm sàng viên nên khai thác thêm về:

• Thời điểm khởi phát
• Tần suất của hành vi trong quá khứ và hiện tại
• Các phương thức tự tổn thương trong quá khứ và hiện tại
• Mức độ nghiêm trọng về mặt y khoa/nguy cơ tử vong của các vết thương
• Vị trí tổn thương trên cơ thể
• Ngữ cảnh xảy ra hành vi tự tổn thương
• Thời gian kéo dài của một đợt
• Các yếu tố tiền đề/kích hoạt
• Hệ quả của hành vi
• Mục đích/chức năng của hành vi
• Các yếu tố bảo vệ giúp cưỡng lại thôi thúc thực hiện hành vi
• Ảnh hưởng đến chức năng hoạt động hàng ngày
• Các nỗ lực trước đây và mong muốn hiện tại trong việc dừng hành vi
• Các tác nhân gây căng thẳng về giao tiếp xã hội và học tập hiện tại
• Các triệu chứng và rối loạn tâm thần khác
• Sự hỗ trợ từ xã hội

(Xem thêm phần ‘Phỏng vấn lâm sàng’ ở dưới.)

Công cụ đánh giá – Có nhiều công cụ đo lường đã được chuẩn hóa, chẳng hạn như Thang đánh giá chức năng của hành vi tự hủy hoại (Functional Assessment of Self-Mutilation – bảng 1), Phỏng vấn về Ý nghĩ và Hành vi Tự tổn thương (Self-Injurious Thoughts and Behaviors Interview – bảng 2), và Bản kiểm kê các phát biểu về Tự tổn thương (Inventory of Statements about Ѕelf-Ιnjury – bảng 3), giúp lâm sàng viên đánh giá việc thực hiện tự tổn thương không nhằm mục đích tự sát (tần suất và phương thức), xác định các yếu tố duy trì hành vi (chức năng) và theo dõi hành vi trong quá trình điều trị. (Xem thêm phần ‘Công cụ đánh giá’ ở dưới.)