TÓM TẮT
Nguyên nhân – Nguyên nhân gây đau cơ có thể chia thành các tình trạng gây triệu chứng lan tỏa hoặc khu trú (bảng 1 và bảng 2).
- Các tình trạng dẫn đến đau cơ lan tỏa bao gồm: bệnh lý thấp khớp hệ thống, hội chứng đau xơ cơ, nhiễm trùng, sử dụng thuốc, rối loạn chuyển hóa, suy giáp và các nguyên nhân tâm thần.
- Các tình trạng dẫn đến đau cơ khu trú bao gồm: hoạt động gắng sức, bệnh lý mô mềm, viêm cơ mủ, hội chứng đau cơ mạc, nhồi máu cơ và hội chứng chèn ép khoang. (Xem thêm phần ‘Nguyên nhân’ ở dưới.)
Đánh giá
Đánh giá các tình trạng nguy hiểm – Cần chẩn đoán và điều trị kịp thời đối với các trường hợp nhiễm khuẩn, đặc biệt là viêm nội tâm mạc và sốc nhiễm khuẩn sắp xảy ra, vốn có thể biểu hiện bằng đau cơ lan tỏa kèm theo sốt, rét run và đau khớp. Tiêu cơ vân cũng có thể biểu hiện bằng đau cơ lan tỏa, cùng với suy thận và/hoặc hội chứng chèn ép khoang trong những trường hợp nặng. (Xem thêm phần ‘Các tình trạng nguy hiểm’ ở dưới.)
Hỏi bệnh và thăm khám lâm sàng – Tiền sử lâm sàng cần bao gồm cách khởi phát, vị trí đau, tình trạng yếu cơ, các triệu chứng kèm theo, các thuốc đang sử dụng và tiền sử chấn thương. Thăm khám lâm sàng cần đánh giá tình trạng đau cơ khu trú hoặc viêm, yếu cơ và tìm kiếm các dấu hiệu liên quan đến các bệnh lý toàn thân khác. (Xem thêm phần ‘Hỏi bệnh’ và ‘Thăm khám lâm sàng’ ở dưới.)
Xét nghiệm cận lâm sàng – Đối với các triệu chứng nhẹ, có thể áp dụng phương pháp theo dõi chờ đợi mà không cần xét nghiệm vì triệu chứng thường tự thuyên giảm. Tuy nhiên, nếu bệnh nhân đau nhiều hoặc yếu cơ, các xét nghiệm cận lâm sàng sẽ hỗ trợ chẩn đoán và loại trừ các tình trạng cần đánh giá chuyên sâu hơn.
Chúng tôi chỉ định tổng phân tích tế bào máu, xét nghiệm nước tiểu, đánh giá chức năng gan và thận cho những bệnh nhân đau cơ mức độ rõ rệt. Các xét nghiệm chuyên sâu khác sẽ tùy thuộc vào kết quả hỏi bệnh và thăm khám lâm sàng. (Xem thêm phần ‘Xét nghiệm cận lâm sàng’ ở dưới.)
Xử trí – Việc xử trí đau cơ được hướng tới chẩn đoán nguyên nhân khả thi nhất dựa trên tiền sử, thăm khám lâm sàng và các xét nghiệm chọn lọc.
Trong trường hợp không thể xác định ngay nguyên nhân, bệnh nhân cần được theo dõi sát và điều trị triệu chứng. Nếu không có chống chỉ định cụ thể, điều trị theo kinh nghiệm có thể bao gồm chườm nóng, nghỉ ngơi, sử dụng acetaminophen, thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) và/hoặc thuốc giãn cơ. (Xem thêm phần ‘Xử trí’ ở dưới.)