Tiêm chủng cho nhân viên y tế

TÓM TẮT

Nhu cầu về các chính sách tiêm chủng

Tất cả các cơ sở y tế hoặc cơ quan y tế cung cấp dịch vụ chăm sóc bệnh nhân trực tiếp được khuyến khích xây dựng và triển khai chính sách tiêm chủng toàn diện cho toàn bộ nhân viên y tế (hình 1 và hình 2). (Xem thêm mục ‘Chính sách tiêm chủng’ ở dưới.)

Ngoại trừ trường hợp nhân viên y tế có chống chỉ định với vaccine, việc tiêm chủng được khuyến cáo khi không có hồ sơ chứng minh đã tiêm vaccine trước đó. (Xem thêm mục ‘Hồ sơ y tế’ ở dưới.)

Việc không tuân thủ tiêm chủng thường liên quan đến sự từ chối của nhân viên y tế (do lo ngại về tác dụng phụ hoặc không nhận thức được rủi ro) hoặc do công tác thực thi chính sách tiêm chủng chưa nghiêm túc. (Xem thêm mục ‘Việc không tuân thủ tiêm chủng’ ở dưới.)

Các loại vaccine cụ thể

• Viêm gan B – Việc triển khai tiêm chủng viêm gan B cho nhân viên y tế từ những năm 1980 đã giúp giảm đáng kể số ca nhiễm viêm gan B. Hiệu giá bảo vệ (anti-HBs > 10 mIU/mL) phát triển ở khoảng 90% người trưởng thành khỏe mạnh sau khi tiêm ba liều vaccine viêm gan B trong cơ. Tất cả nhân viên y tế cần được xét nghiệm huyết thanh từ một đến hai tháng sau khi tiêm chủng. (Xem thêm mục ‘Vaccine viêm gan B’ ở dưới.)
• Sởi, quai bị, rubella – Tất cả nhân viên y tế cần có miễn dịch với sởi, quai bị và rubella, do các bệnh này thường liên quan đến các đợt bùng phát nhiễm khuẩn bệnh viện. Dựa trên những quan sát này, nhân viên y tế được đánh giá là nhóm có nguy cơ phơi nhiễm cao với sởi, quai bị và rubella, vì vậy cần đạt được miễn dịch đầy đủ đối với các bệnh này. Việc sàng lọc huyết thanh trước khi tiêm chủng thường không được coi là cần thiết đối với những người có hồ sơ tiêm chủng đầy đủ, có kết quả xét nghiệm huyết thanh trước đó hoặc có xác nhận xét nghiệm về tiền sử nhiễm bệnh. (Xem thêm mục ‘Vaccine sởi, quai bị và rubella’ ở dưới.)
• Cúm – Tiêm vaccine cúm cho nhân viên y tế giúp giảm tỷ lệ nghỉ làm và hạn chế lây truyền nhiễm cho bệnh nhân nội trú; do đó, việc tiêm phòng hàng năm được khuyến cáo cho tất cả nhân viên y tế. (Xem thêm mục ‘Vaccine cúm’ ở dưới.)
• Thủy đậu – Nhân viên y tế có thể nhiễm thủy đậu thông qua tiếp xúc trực tiếp, qua giọt bắn hoặc đường không khí từ bệnh nhân mắc thủy đậu nguyên phát hoặc zona thần kinh. Vaccine thủy đậu được khuyến cáo cho những nhân viên y tế chưa có miễn dịch, do rủi ro xảy ra các biến chứng nghiêm trọng của bệnh tự nhiên ở người lớn và nguy cơ lây lan trong các cơ sở y tế. (Xem thêm “Tiêm chủng sởi, quai bị và rubella ở người lớn”.)
• Ho gà – Ho gà có khả năng lây lan rất cao; sự lây truyền xảy ra thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết hô hấp hoặc các hạt aerosol lớn. Do nhận thấy tình trạng suy giảm miễn dịch ở người trưởng thành, ghi nhận các đợt bùng phát trong bệnh viện và sự sẵn có của loại vaccine an toàn, hiệu quả, nhân viên y tế tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân nên được tiêm một liều Tdap (uốn ván-bạch hầu-ho gà vô bào) sớm nhất có thể nếu trước đó chưa từng tiêm loại vaccine này. (Xem thêm mục ‘Các loại vaccine được chỉ định trong những bối cảnh cụ thể’ ở dưới.)

Dự phòng sau phơi nhiễm – Dự phòng sau phơi nhiễm được chỉ định cho những nhân viên y tế dễ tổn thương (chưa có miễn dịch) khi phơi nhiễm với một số tác nhân gây bệnh như viêm gan A, viêm gan B, HIV, cúm, sởi, não mô cầu, đậu mùa khỉ (mpox), ho gà và thủy đậu. (Xem thêm mục ‘Tiếp cận dự phòng sau phơi nhiễm’ ở dưới.)