TÓM TẮT
Cá thể không triệu chứng – Thông thường, không cần thiết phải điều trị cho những người không có triệu chứng. Tuy nhiên, chúng tôi khuyến cáo điều trị nhiễm trùng không triệu chứng ở các đối tượng sau nhằm giảm nguy cơ lây truyền (sơ đồ 1) (Khuyến cáo 2C):
- Người sống hoặc làm việc trong môi trường tập thể có nguy cơ lây truyền cho người khác (ví dụ: trẻ tại nhà trẻ, nhân viên y tế hoặc nhân viên cơ sở điều dưỡng)
- Người suy giảm miễn dịch
- Người tiếp xúc trong hộ gia đình với bệnh nhân suy giảm miễn dịch (đặc biệt là những người giảm gamma globulin máu hoặc xơ nang)
- Người tiếp xúc trong hộ gia đình với phụ nữ mang thai
- Người chế biến thực phẩm
Phác đồ lựa chọn tương tự như đối với cá thể có triệu chứng. (Xem thêm mục ‘Cá thể không triệu chứng’ ở dưới).
Điều trị ban đầu cho cá thể có triệu chứng – Đối với người từ 3 tuổi trở lên, chúng tôi khuyến cáo sử dụng tinidazole liều duy nhất ưu tiên hơn các thuốc khác (Khuyến cáo 2C). Nếu không có tinidazole, nitazoxanide cũng cho hiệu quả cao tương đương nhưng cần điều trị trong 3 ngày. Metronidazole ít hiệu quả hơn và có thể gây nhiều tác dụng phụ hơn.
Đối với trẻ nhỏ, một số lựa chọn điều trị chưa có đủ dữ liệu an toàn để sử dụng. Do đó, đối với trẻ từ 1 đến 3 tuổi, chúng tôi khuyến cáo dùng nitazoxanide (Khuyến cáo 2C) và đối với trẻ dưới 12 tháng tuổi, khuyến cáo dùng metronidazole (sơ đồ 1) (Khuyến cáo 2C).
Các thuốc thay thế khác bao gồm albendazole và mebendazole, paromomycin, furazolidone, quinacrine, secnidazole và ornidazole (bảng 1). (Xem thêm mục ‘Cá thể có triệu chứng’ ở dưới).
Phụ nữ mang thai và cho con bú – Trong tam cá nguyệt thứ nhất, có thể trì hoãn điều trị nhiễm Giardia nhẹ để giảm thiểu nguy cơ tác dụng phụ của thuốc đối với thai nhi. Với những trường hợp có triệu chứng cần điều trị trong tam cá nguyệt thứ nhất hoặc bệnh nhẹ trong các tam cá nguyệt sau, chúng tôi khuyến cáo dùng paromomycin vì thuốc này hấp thu toàn thân hạn chế (Khuyến cáo 2C). Đối với bệnh nặng hơn trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba, chúng tôi khuyến cáo dùng metronidazole (Khuyến cáo 2C). Paromomycin cũng là một lựa chọn cho phụ nữ đang cho con bú không muốn ngắt quãng việc nuôi con bằng sữa mẹ để dùng thuốc. (Xem thêm mục ‘Phụ nữ mang thai và cho con bú’ ở dưới).
Đáp ứng mong đợi với điều trị – Các triệu chứng nhiễm Giardia cấp tính thường biến mất trong vòng 5 đến 7 ngày điều trị, và ký sinh trùng thường được loại bỏ khỏi phân trong khoảng thời gian này. Với những người có triệu chứng mạn tính (> 8 tuần) trước khi điều trị, các triệu chứng có thể mất vài tháng mới thuyên giảm. Không cần xét nghiệm phân lại để kiểm tra việc loại bỏ ký sinh trùng sau khi các triệu chứng đã hết. (Xem thêm mục ‘Đáp ứng mong đợi với điều trị’ ở dưới).
Triệu chứng dai dẳng hoặc tái phát
Đánh giá – Bệnh nhân có triệu chứng tái phát hoặc dai dẳng cần được xét nghiệm phân lại (tìm kháng nguyên trong phân hoặc xét nghiệm PCR) để phát hiện nhiễm Giardia và đánh giá các nguồn tái nhiễm tiềm tàng (ví dụ: xem xét lại tiền sử tiếp xúc, các yếu tố nguy cơ và thực hành vệ sinh). Với những người có tiền sử gợi ý thiếu hụt miễn dịch hoặc tái phát trên 1 lần, việc đánh giá tình trạng suy giảm miễn dịch tiềm ẩn là cần thiết. (Xem thêm mục ‘Đánh giá’ ở dưới).
Xử trí triệu chứng dai dẳng hoặc tái phát – Đối với bệnh nhân có triệu chứng dai dẳng hoặc tái phát, chúng tôi chỉ chỉ định điều trị cho những trường hợp có xác nhận vi sinh về tình trạng nhiễm trùng. Các lựa chọn bao gồm sử dụng cùng một loại thuốc, thay đổi thuốc khác hoặc phối hợp thuốc, tùy thuộc vào tiền sử điều trị trước đó. Với bệnh nhân có kết quả xét nghiệm phân âm tính, các triệu chứng kéo dài thường có nguyên nhân không do nhiễm trùng. (Xem thêm mục ‘Xử trí’ ở dưới).
Phòng ngừa lây truyền – Các biện pháp bao gồm áp dụng phòng ngừa tiếp xúc đối với bệnh nhân không tự chủ được bài tiết trong môi trường cơ sở chăm sóc, tuân thủ nghiêm ngặt vệ sinh tay bằng xà phòng và nước, và tránh các khu vực giải trí (ví dụ: trung tâm chăm sóc trẻ em, khu vui chơi dưới nước) cho đến khi không còn triệu chứng trong 48 giờ. (Xem thêm mục ‘Tư vấn và phòng ngừa’ ở dưới).