TÓM TẮT
Cơ chế bệnh sinh – Cháy nắng là một phản ứng viêm cấp tính, khởi phát muộn và thoáng qua của da khi tiếp xúc quá mức với bức xạ tia cực tím (UV) từ ánh sáng mặt trời tự nhiên hoặc các nguồn nhân tạo. Cả tia cực tím B (UVB) và tia cực tím A (UVA) đều có thể gây cháy nắng; tuy nhiên, các bước sóng hiệu quả nhất trong việc gây đỏ da nằm trong dải UVB (290 đến 320 nm). (Xem thêm mục ‘Giới thiệu’ và ‘Phổ tác động’ ở dưới.)
Biểu hiện lâm sàng – Biểu hiện lâm sàng của cháy nắng bao gồm đỏ da kèm đau, có hoặc không kèm theo phù nề, xuất hiện mụn nước và phồng rộp (hình 1A-C, 1E và bảng 2). Tình trạng đỏ da thường được ghi nhận lần đầu sau 3 đến 5 giờ tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, đạt đỉnh sau 12 đến 24 giờ và thường thuyên giảm sau 72 giờ. (Xem thêm mục ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)
Chẩn đoán – Chẩn đoán cháy nắng thường tương đối đơn giản, dựa trên các dấu hiệu lâm sàng (hình 1A-D) và tiền sử tiếp xúc với ánh nắng mặt trời hoặc các nguồn bức xạ UV nhân tạo. (Xem thêm mục ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)
Xử trí – Cháy nắng là một tình trạng tự giới hạn và trong hầu hết các trường hợp sẽ tự hồi phục sau vài ngày. Hiện không có liệu pháp đặc hiệu nào để đảo ngược tổn thương da hay đẩy nhanh thời gian chữa lành.
Cháy nắng mức độ nhẹ đến trung bình – Có thể sử dụng gạc mát, ngâm mát, lotion calamine hoặc gel lô hội để làm dịu cảm giác khó chịu tại da. Để điều trị đau và viêm da, chúng tôi đề nghị sử dụng thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) đường uống (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm mục ‘Xử trí’ ở dưới.)
Cháy nắng mức độ nặng – Những bệnh nhân cháy nắng có phồng rộp lan rộng, đau nhiều và có các triệu chứng toàn thân có thể cần nhập viện để bù dịch và giảm đau đường tĩnh mạch. Việc chăm sóc vết thương tương tự như đối với bỏng nông. (Xem thêm mục ‘Cháy nắng mức độ nặng’ ở dưới và “Điều trị tổn thương bỏng biểu bì/bỏng độ nông cần nhập viện”.)