TÓM TẮT
-
Sinh lý bệnh:
Kiểu hình của hội chứng truyền máu song thai (TTTS) là hậu quả của dòng chảy không cân bằng qua các thông nối mạch máu giữa hai thai nhi trong bánh nhau, dẫn đến tình trạng giảm thể tích tuần hoàn ở một thai (thai cho) và tăng thể tích tuần hoàn ở thai còn lại (thai nhận). Tình trạng giảm thể tích ở thai cho kích thích giải phóng các chất trung gian vận mạch; các chất này truyền qua các thông nối mạch máu bánh nhau, từ đó làm tăng sức cản mạch máu ở cả hai thai. (Xem thêm ‘Sinh lý bệnh’ ở dưới.)
Can thiệp quang đông bằng laser các thông nối mạch máu bánh nhau giúp giải quyết tình trạng mất cân bằng thể tích giữa hai thai, đồng thời ngăn chặn sự bài tiết và trao đổi các chất trung gian vận mạch. (Xem “Hội chứng truyền máu song thai: Quản lý và kết cục”.)
-
Biểu hiện lâm sàng:
TTTS thường được phát hiện lần đầu qua siêu âm vào giai đoạn đầu đến giữa tam cá nguyệt thứ hai. Trong một số ít trường hợp, TTTS cấp tính trong chuyển dạ gây ra tình trạng thiếu máu cấp, thậm chí là sốc giảm thể tích ở thai cho và đa hồng cầu cấp ở thai nhận khi sinh. (Xem ‘Cách tiếp cận theo dõi’ và ‘TTTS trong chuyển dạ’ ở dưới.)
-
Theo dõi:
Thai song thai một bánh nhau (MC) cần được theo dõi bằng siêu âm định kỳ để phát hiện sớm hội chứng truyền máu song thai (TTTS), hội chứng thiếu máu – đa hồng cầu ở song thai (TAPS) và suy tăng trưởng thai chọn lọc (sFGR) (bảng 2).
-
Chẩn đoán:
Tiêu chuẩn chẩn đoán cho thể thuần túy điển hình của TTTS, TAPS và sFGR được trình bày trong bảng (bảng 3). Tuy nhiên, việc chẩn đoán có thể gặp khó khăn do các bệnh lý này có những dấu hiệu chồng lấp và có thể cùng xuất hiện dưới bất kỳ sự kết hợp nào (bảng 1). (Xem thêm ‘Cách tiếp cận theo dõi’ và ‘Tiêu chuẩn chẩn đoán’ ở dưới.)
-
Phân loại:
Năm giai đoạn điển hình của TTTS được phân loại dựa trên kết quả siêu âm 2D và đo vận tốc Doppler của động mạch rốn, tĩnh mạch rốn và ống tĩnh mạch. Các giai đoạn muộn hơn, đặc trưng bởi kết quả Doppler bất thường có hoặc không kèm phù thai, thường liên quan đến tiên lượng chu sinh xấu hơn. Tuy nhiên, diễn tiến lâm sàng của một trường hợp cụ thể không phải lúc nào cũng tuân theo trình tự các giai đoạn một cách tuần tự. (Xem thêm ‘Phân loại điển hình’ ở dưới.)