Hội chứng ngưng thuốc và cách ngừng thuốc chống trầm cảm ở người lớn

TÓM TẮT

Hội chứng cai thuốc chống trầm cảm

Tỷ lệ mắc

• Tổng quát – Các thử nghiệm ngẫu nhiên cho thấy ở những bệnh nhân ngừng thuốc chống trầm cảm, tỷ lệ mắc hội chứng cai thuốc ước tính từ 24% đến 28%, trong đó các triệu chứng nặng xảy ra ở 2,8%. Ở những bệnh nhân ngừng dùng giả dược, hội chứng cai thuốc xảy ra ở mức 16% đến 17%. (Xem thêm phần ‘Tổng quát’ ở dưới.)
• Theo từng loại thuốc – Tỷ lệ mắc các triệu chứng cai thuốc ước tính đối với bệnh nhân ngừng các thuốc cụ thể được mô tả trong bảng (bảng 1). (Xem thêm phần ‘Tỷ lệ mắc theo từng loại thuốc’ ở dưới.)

Đặc điểm lâm sàng – Hội chứng cai thuốc chống trầm cảm thường khởi phát trong vòng vài ngày (ví dụ: từ 1 đến 4 ngày) sau khi ngừng thuốc đột ngột hoặc giảm liều quá nhanh. Các triệu chứng cai thuốc phổ biến nhất bao gồm:

• Chóng mặt
• Đau đầu
• Mất ngủ
• Dễ kích động
• Buồn nôn

Hội chứng cai thuốc thường ở mức độ nhẹ và tự thuyên giảm trong vòng 1 đến 3 tuần. Tuy nhiên, một số triệu chứng gây khó chịu hơn có thể kéo dài một tháng hoặc lâu hơn. (Xem thêm phần ‘Đặc điểm lâm sàng’ ở dưới.)

Dự phòng – Để dự phòng hội chứng cai thuốc chống trầm cảm, chúng tôi hướng dẫn bệnh nhân không được tự ý ngắt quãng hoặc ngừng thuốc đột ngột. Nếu có chỉ định ngừng thuốc, thông thường chúng tôi sẽ thực hiện giảm liều dần. (Xem thêm phần ‘Dự phòng’ và ‘Tiếp cận việc ngừng thuốc chống trầm cảm’ ở dưới.)

Xử trí

• Triệu chứng nhẹ – Các triệu chứng cai thuốc mức độ nhẹ xuất hiện trong quá trình giảm liều hoặc sau khi ngừng thuốc đột ngột thường được xử trí bằng cách trấn an bệnh nhân và theo dõi sát.
• Triệu chứng trung bình đến nặng – Nếu xuất hiện các triệu chứng cai thuốc mức độ trung bình đến nặng trong quá trình giảm liều, các lựa chọn xử trí bao gồm kéo dài thời gian giảm liều hoặc chuyển sang một thuốc thay thế có nguy cơ gây hội chứng cai thấp hơn. Nếu các triệu chứng phát sinh sau khi đã giảm liều và ngừng thuốc, cần tái khởi động thuốc chống trầm cảm ở mức liều không gây triệu chứng, sau đó bắt đầu giảm liều lại với tốc độ chậm hơn so với lần giảm liều ban đầu. (Xem thêm phần ‘Xử trí’ ở dưới.)

Ngừng thuốc chống trầm cảm

Chỉ định ngừng thuốc – Các chỉ định ngừng thuốc chống trầm cảm bao gồm: điều trị cấp tính và điều trị duy trì thành công, mang thai, hoặc chuẩn bị phẫu thuật. (Xem thêm phần ‘Chỉ định ngừng thuốc chống trầm cảm’ ở dưới.)

Giáo dục bệnh nhân – Trong quá trình ngừng thuốc chống trầm cảm, chúng tôi tư vấn cho bệnh nhân về khả năng xảy ra hội chứng cai thuốc. (Xem thêm phần ‘Giáo dục bệnh nhân’ ở dưới.)

Giảm liều thuốc – Đối với những bệnh nhân đang điều trị bằng thuốc chống trầm cảm và muốn ngừng thuốc mà không chuyển sang một loại thuốc chống trầm cảm khác, chúng tôi thực hiện giảm liều dần dần. Thời gian giảm liều phụ thuộc một phần vào thời gian bệnh nhân đã dùng thuốc liên tục. Đối với hầu hết bệnh nhân ngừng thuốc sau ít nhất 4 đến 8 tuần điều trị mà không chuyển sang thuốc khác, chúng tôi khuyến cáo giảm liều trong ít nhất 2 đến 4 tuần (Khuyến cáo 2C). Các ngoại lệ bao gồm những loại thuốc ít có khả năng gây hội chứng cai thuốc chống trầm cảm (bảng 2). (Xem thêm phần ‘Giảm liều thuốc’ ở dưới.)