TÓM TẮT
- Biểu hiện lâm sàng của IPV
Những người từng trải qua bạo lực bạn tình (IPV) có thể thuộc mọi lứa tuổi, tầng lớp kinh tế xã hội, sắc tộc, bản dạng giới và xu hướng tính dục. Mặc dù không phải tất cả bệnh nhân trải qua IPV đều có triệu chứng hoặc dấu hiệu rõ ràng, nhưng một số đặc điểm sau đây sẽ làm tăng nghi ngờ về IPV: giải thích về các vết thương không nhất quán, trì hoãn điều trị hoặc bỏ lỡ các cuộc hẹn, thường xuyên đến phòng cấp cứu, khám tiền sản muộn, biểu hiện cảm xúc không phù hợp, bạn tình quan tâm quá mức và miễn cưỡng khi thăm khám. IPV thường đi kèm với cảm giác sức khỏe tổng quát kém, gây ra các tác động về cả thể chất lẫn tâm lý. (Xem thêm ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)
- Đánh giá IPV
Việc chủ động hỏi về IPV giúp tăng đáng kể tỷ lệ phát hiện trong một số tình huống lâm sàng nhất định (bảng 1). Khi thăm hỏi về IPV, người thực hành cần lưu ý đến mong đợi của bệnh nhân về một sự lắng nghe thấu cảm, không phán xét, cho phép bệnh nhân chia sẻ theo tốc độ riêng của họ, cùng tham gia ra quyết định, tôn trọng các quyết định của bệnh nhân và không gây áp lực buộc họ phải tiết lộ, rời bỏ mối quan hệ hoặc tố cáo. Nên tránh sử dụng các thuật ngữ như “nạn nhân”, “bạo lực gia đình”, “lạm dụng” hoặc “hành hung”; thay vào đó hãy chọn các từ như “sang chấn”, “tổn thương” hoặc “chấn thương”. (Xem thêm ‘Đánh giá’ và ‘Các lưu ý’ ở dưới.)
Những người trải qua sang chấn có thể phủ nhận việc lạm dụng vì nhiều lý do. Với những bệnh nhân nghi ngờ IPV nhưng không thừa nhận, cần tiếp tục hỏi lại trong các lần thăm khám sau. (Xem thêm ‘Bệnh nhân phủ nhận’ ở dưới.)
- Cách đặt vấn đề khi thăm hỏi
Trước khi hỏi bệnh nhân về việc lạm dụng, việc “bình thường hóa” câu hỏi và đưa việc thăm hỏi này trở thành một phần quy trình khám bệnh hàng ngày sẽ mang lại hiệu quả cao. Các câu dẫn gợi ý bao gồm: “Bạo lực có thể là vấn đề trong cuộc sống của nhiều người, vì vậy tôi hiện đang hỏi tất cả bệnh nhân về những sang chấn mà họ có thể đã trải qua trong một mối quan hệ” hoặc “Nhiều bệnh nhân tôi thăm khám đang phải đối mặt với những khó khăn hoặc nguy hiểm trong mối quan hệ, nên tôi bắt đầu thực hiện việc hỏi về bạo lực bạn tình một cách thường quy.” (Xem thêm ‘Cách đặt vấn đề khi thăm hỏi’ ở dưới.)
- Công cụ sàng lọc
Một số công cụ ngắn gọn đã được phát triển để sàng lọc IPV. Một câu hỏi đơn lẻ đôi khi là đủ để sàng lọc. Các bảng câu hỏi tự điền, bao gồm cả các công cụ đánh giá trên máy tính, có thể hiệu quả hơn so với phỏng vấn trực tiếp, mặc dù việc triển khai rộng rãi còn hạn chế do trình độ học vấn của bệnh nhân. (Xem thêm ‘Khảo sát ngắn cho lâm sàng’ và ‘Sàng lọc trên máy tính’ ở dưới.)
- Đối tượng cần sàng lọc
Chúng tôi đề xuất sàng lọc IPV thường quy cho tất cả bệnh nhân trong lần khám đầu tiên tại cơ sở chăm sóc sức khỏe ban đầu và khám sản phụ khoa, tại khoa cấp cứu và khi nhập viện, do tỷ lệ IPV cao, việc sàng lọc không gây hại và mang lại nhiều lợi ích tiềm năng (Khuyến cáo 2C). Nhiều tổ chức chuyên môn ủng hộ việc sàng lọc IPV nhưng có sự khác biệt về đối tượng mục tiêu và không đề cập đến tần suất sàng lọc. Ngoài ra, tất cả những người nhập viện với các chấn thương hoặc bệnh lý liên quan đến IPV đều cần được đánh giá. (Xem thêm ‘Khuyến cáo sàng lọc’ ở dưới.)
Những hạn chế về mặt phương pháp luận trong các nghiên cứu về IPV khiến việc thiết kế thử nghiệm ngẫu nhiên để xác định hiệu quả của sàng lọc đối với kết cục của bệnh nhân trở nên khó khăn. Tuy nhiên, sàng lọc cho thấy giúp tăng khả năng nhận diện IPV và không gây ra tác hại. (Xem thêm ‘Lợi ích và tác hại’ ở dưới.)