Quy trình nghiệm pháp gây hạ đường huyết bằng Insulin

TÓM TẮT

Giá trị lâm sàng – Mặc dù nghiệm pháp gây hạ đường huyết bằng insulin là một xét nghiệm có giá trị và có lẽ là hợp lý nhất về mặt sinh lý để đánh giá đáp ứng của trục hạ đồi – tuyến yên – tuyến thượng thận với stress, nhưng trong thực hành lâm sàng, nghiệm pháp này ít khi được chỉ định, ngoại trừ những bệnh nhân nghi ngờ thiếu hụt corticotropin (ACTH) gần đây (ví dụ: sau phẫu thuật tuyến yên). (Xem thêm ‘Chỉ định lâm sàng’ ở dưới.)

Khía cạnh thực hành – Nghiệm pháp này tương đối an toàn (nếu có sự giám sát của bác sĩ lâm sàng giàu kinh nghiệm) đối với những bệnh nhân không có tiền sử co giật, bệnh tim mạch hoặc bệnh mạch máu não; trong các trường hợp khác, không nên thực hiện nghiệm pháp này. (Xem thêm ‘Khía cạnh thực hành’ ở dưới.)

Quy trình thực hiện – Insulin thường (liều thông thường là 0,15 đơn vị/kg [đối với bệnh nhân có nồng độ cortisol cơ bản thấp, liều dùng nên giảm xuống 0,1 đơn vị/kg]) được tiêm với mục tiêu gây hạ đường huyết, đạt nồng độ glucose huyết thanh từ 35 đến 45 mg/dL (1,9 đến 2,5 mmol/L) hoặc thấp hơn. (Xem thêm ‘Quy trình’ ở dưới.)

Nồng độ cortisol được đo tại các thời điểm 0, 30 và 45 phút sau khi tiêm insulin, và nếu cần thiết, đo sau 15 phút kể từ khi truyền glucose để cải thiện các triệu chứng hạ đường huyết. Việc đo đáp ứng ACTH trong huyết tương cũng có thể mang lại giá trị chẩn đoán. (Xem thêm ‘Giá trị tham chiếu bình thường’ ở dưới.)

Phiên giải kết quả

Đánh giá mức độ đáp ứng cortisol – Tiêu chuẩn cho đáp ứng cortisol huyết thanh bình thường dao động từ 18 đến khoảng 22 mcg/dL (500 đến 600 nmol/L) tùy theo các nghiên cứu sử dụng các xét nghiệm và phương pháp thiết lập khoảng tham chiếu khác nhau. Các xét nghiệm cortisol mới và đặc hiệu hơn có điểm cắt (cutoff) thấp hơn khoảng 25%. Việc không đạt được mức này chỉ được coi là đáp ứng không thỏa đáng khi nồng độ glucose huyết thanh giảm xuống còn 35 đến 45 mg/dL (1,9 đến 2,5 mmol/L) hoặc thấp hơn. Nếu không đạt được mức hạ đường huyết này mà nồng độ cortisol không thỏa đáng, nghiệm pháp được coi là kết thúc quá sớm và phải thực hiện lại. Giá trị quan trọng là nồng độ cortisol huyết thanh đạt đỉnh, chứ không phải là mức tăng nồng độ. (Xem thêm ‘Phiên giải’ ở dưới.)

Nguyên nhân cơ bản – Đáp ứng cortisol không thỏa đáng có thể do suy tuyến yên với bất kỳ nguyên nhân nào, bao gồm: thiếu hụt hormone giải phóng corticotropin (CRH) tại vùng hạ đồi, thiếu hụt ACTH đơn thuần, suy tuyến yên một phần hoặc toàn bộ, hoặc ức chế trục hạ đồi – tuyến yên do sử dụng opioid hoặc glucocorticoid tổng hợp; ngoài ra, tình trạng này cũng có thể gặp trong suy tuyến thượng thận nguyên phát. Tuy nhiên, kết quả âm tính giả có thể xảy ra ở những bệnh nhân suy tuyến thượng thận một phần, vì hạ đường huyết là một kích thích rất mạnh nên có thể làm lu mờ các khiếm khuyết một phần. (Xem thêm ‘Phiên giải’ ở dưới.)