TÓM TẮT
Tầm quan trọng của việc vận động hiến tạng – Ghép tạng là phương pháp điều trị lựa chọn cho những bệnh nhân suy tạng giai đoạn cuối được tuyển chọn kỹ lưỡng. Tuy nhiên, nhiều ứng viên đã tử vong trong khi chờ đợi tạng ghép do khoảng cách ngày càng lớn giữa số lượng người hiến và người nhận. Điều này đặc biệt đúng với trẻ em, đối tượng gặp nhiều khó khăn hơn trong việc tìm tạng phù hợp do những hạn chế về kích thước và cân nặng. (Xem ‘Nguồn cung tạng ghép không đủ’ ở dưới.)
Thuật ngữ và các loại người hiến tạng – Hầu hết các tạng được sử dụng để ghép hiện nay vẫn được thu nhận từ những người hiến sau khi được xác định tử vong về mặt thần kinh (DNDD), hay còn gọi là “người hiến chết não”. Tuy nhiên, số lượng tạng thu nhận từ những người hiến đáp ứng tiêu chuẩn hiến tạng sau tử vong tuần hoàn (DCD) đang ngày một tăng lên. Hiến tạng sơ sinh cũng là một lĩnh vực đang phát triển, dần cung cấp thêm nhiều tạng cần thiết cho trẻ em. (Xem ‘Thuật ngữ’, ‘Hiến tạng sau tử vong tuần hoàn’ và ‘Hiến tạng sơ sinh’ ở dưới.)
Thời điểm và tiếp cận ban đầu – Việc nhận diện và quản lý sớm người hiến tiềm năng sẽ làm tăng khả năng thu nhận tạng thành công để ghép. Lý tưởng nhất, quy trình hiến tạng cần một đội ngũ chuyên trách do các bác sĩ hồi sức nhi khoa dẫn dắt, phối hợp chặt chẽ với tổ chức điều phối ghép tạng (OPO) địa phương cùng các bác sĩ lâm sàng và phẫu thuật viên ghép tạng. Lựa chọn hiến tạng nên được duy trì cho tất cả trẻ em đang đối mặt với các vấn đề cuối đời. (Xem ‘Nhận diện và lựa chọn người hiến’ ở dưới.)
Trao đổi với gia đình
Hiến tạng là một phần quan trọng trong chăm sóc cuối đời. Gia đình của tất cả những người hiến tiềm năng cần được tạo cơ hội để hiến tạng. Việc hiến tạng là quyết định của gia đình, không phải của đội ngũ y tế. Đội ngũ hồi sức cấp cứu cần hỗ trợ gia đình đang trong trạng thái đau buồn và truyền đạt thông điệp rõ ràng về tính không thể đảo ngược của tử vong thần kinh bằng sự tinh tế và ngôn ngữ đơn giản. Sự hỗ trợ từ các bác sĩ chăm sóc giảm nhẹ có thể là một nguồn lực quý giá khác trong quá trình chăm sóc cuối đời.
Lý tưởng nhất, việc trao đổi về cơ hội hiến tạng nên được thực hiện tách biệt với các cuộc thảo luận về việc ngừng các liệu pháp điều trị duy trì sự sống hoặc xác định tử vong thần kinh (trừ khi cha mẹ hoặc người thân chủ động đề cập đến việc hiến tạng sớm hơn). Sự tham gia sớm của OPO và các điều phối viên ghép tạng có thể giúp việc giao tiếp và hỗ trợ gia đình trở nên hiệu quả hơn. (Xem ‘Trao đổi với gia đình’ ở dưới.)
Các sáng kiến giáo dục – Hiến và ghép tạng đòi hỏi một phương pháp tiếp cận đa chuyên khoa để chăm sóc cho người hiến, gia đình người hiến, cũng như người nhận và gia đình họ, đồng thời góp phần định hình các chính sách công. Các bác sĩ nhi khoa tổng quát và những nhân viên y tế khác có thể thúc đẩy giáo dục về hiến và ghép tạng trước khi các sự cố thảm khốc xảy ra. Nhân viên y tế cần nắm rõ các vấn đề đạo đức liên quan đến hiến và ghép tạng. (Xem ‘Vai trò của người cung cấp chăm sóc ban đầu’ và ‘Các sáng kiến tổ chức và giáo dục’ ở dưới.)
Xét nghiệm sàng lọc mức độ phù hợp của người hiến – Việc đánh giá xét nghiệm người hiến tiềm năng được thực hiện để xác định loại mô và huyết thanh học cơ bản của người hiến, đánh giá chức năng tạng, đồng thời xác định bất kỳ tình trạng nhiễm trùng tiềm ẩn hoặc chống chỉ định hiến tạng nào (bảng 2). Không nên đưa ra giả định về mức độ phù hợp của người hiến cho đến khi có thảo luận với OPO. Đối với người hiến là trẻ em, cần xem xét thêm các yếu tố về kích thước đặc thù của từng tạng. (Xem ‘Sàng lọc người hiến’ ở dưới.)