TÓM TẮT
Biểu hiện lâm sàng – Loãng xương là một bệnh lý thầm lặng cho đến khi xảy ra gãy xương. Các biến chứng của gãy xương bao gồm đau, biến dạng, tàn phế, giảm chiều cao và tăng tỷ lệ tử vong. (Xem thêm ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)
Chẩn đoán loãng xương
- Nam giới dưới 50 tuổi – Ở nam giới dưới 50 tuổi, chỉ riêng kết quả đo mật độ xương (BMD) là không đủ để chẩn đoán loãng xương. Thay vào đó, loãng xương được xác định khi BMD thấp hơn mức dự kiến theo tuổi (Z-score ≤ -2,0) kèm theo tiền sử gãy xương do sang chấn nhẹ và/hoặc có yếu tố nguy cơ chính gây loãng xương (ví dụ: suy tuyến sinh dục, điều trị glucocorticoid, cường tuyến cận giáp) (bảng 2). (Xem thêm ‘Chẩn đoán loãng xương’ ở dưới.)
- Nam giới từ 50 tuổi trở lên – Ở nam giới từ 50 tuổi trở lên, chẩn đoán loãng xương được xác lập khi có tiền sử gãy xương do sang chấn nhẹ hoặc khi BMD thấp hơn ít nhất 2,5 độ lệch chuẩn so với giá trị trung bình của người trẻ tuổi (tức là T-score ≤ -2,5) (bảng 1). (Xem thêm ‘Chẩn đoán loãng xương’ ở dưới.)
Chỉ định đo BMD ở nam giới – Nên đo BMD ở nam giới có các biểu hiện lâm sàng của tình trạng giảm khối lượng xương, chẳng hạn như hình ảnh X-quang cho thấy giảm đậm độ xương, tiền sử gãy xương do sang chấn nhẹ, giảm chiều cao hơn 1,5 inch, cũng như những người có yếu tố nguy cơ gãy xương như điều trị glucocorticoid kéo dài, suy tuyến sinh dục, cường tuyến cận giáp nguyên phát, các bệnh lý đường ruột và tăng mức độ suy yếu (bảng 2). Một số nhóm chuyên gia khuyến cáo đo BMD ở nam giới chỉ dựa trên độ tuổi (ví dụ: từ 70 tuổi trở lên). (Xem thêm ‘Lựa chọn bệnh nhân để đo BMD’ ở dưới và “Sàng lọc loãng xương ở phụ nữ sau mãn kinh và nam giới”, phần ‘Đối tượng chỉ định xét nghiệm BMD’.)
Chúng tôi sử dụng cơ sở dữ liệu tham chiếu nam giới để tính T-score ở nam giới. (Xem thêm ‘Sử dụng cơ sở dữ liệu tham chiếu nam hay nữ’ ở dưới.)
Đánh giá – Mục tiêu của việc đánh giá nam giới loãng xương là để loại trừ các nguyên nhân thứ phát (bảng 2). Nhiều nguyên nhân thứ phát gây loãng xương có thể được xác định thông qua khai thác bệnh sử và thăm khám lâm sàng. (Xem thêm ‘Đánh giá ban đầu’ ở dưới.)
Hầu hết nam giới có khối lượng xương thấp hoặc gãy xương do sang chấn nhẹ nên được thực hiện các xét nghiệm cơ bản. Các xét nghiệm ban đầu bao gồm tổng phân tích tế bào máu, sinh hóa máu và định lượng 25-hydroxyvitamin D (bảng 3), đặc biệt khi không tìm thấy nguyên nhân rõ ràng gây giảm BMD. (Xem thêm ‘Đánh giá ban đầu’ ở dưới.)
Dựa trên kết quả bệnh sử, khám lâm sàng và xét nghiệm cơ bản, có thể chỉ định các xét nghiệm chuyên sâu hơn. Các xét nghiệm bổ sung có thể bao gồm định lượng testosterone huyết thanh và/hoặc đo mức bài tiết canxi niệu. (Xem thêm ‘Đánh giá bổ sung’ ở dưới.)