Sốt chưa rõ nguyên nhân ở người lớn: Đánh giá và xử trí

TÓM TẮT

Định nghĩa sốt không rõ nguyên nhân (FUO) điển hình – Theo định nghĩa truyền thống, sốt không rõ nguyên nhân (FUO) điển hình là tình trạng sốt >38,3°C (100,9°F) được ghi nhận nhiều lần trong hơn 3 tuần mà chưa xác định được nguyên nhân dù đã tiến hành thăm khám chuyên sâu. Một số chuyên gia đề xuất hạ ngưỡng nhiệt độ xuống >38,0°C (100,4°F). (Xem ‘Định nghĩa và phân loại FUO’ ở dưới.)

Các bệnh nhân có tiền sử tiếp xúc với cơ sở y tế gần đây, suy giảm miễn dịch hoặc mới đi du lịch sẽ không được xếp vào nhóm FUO điển hình (bảng 1).

Tiến trình đánh giá – Vì bệnh nhân FUO điển hình thường sốt kéo dài, nhiều trường hợp có thể thực hiện đánh giá ban đầu hoặc đánh giá nối tiếp theo hình thức ngoại trú thay vì nhập viện. (Xem ‘Đánh giá và xử trí ban đầu’ ở dưới.)

Hỏi bệnh và thăm khám lâm sàng – Không thể xem nhẹ tầm quan trọng của việc khai thác bệnh sử chi tiết và thăm khám kỹ lưỡng. Những thông tin thu thập được thường định hướng cho quá trình đánh giá lâm sàng (bảng 3). (Xem ‘Khai thác bệnh sử’ và ‘Thăm khám lâm sàng’ ở dưới.)

Đánh giá chẩn đoán ban đầu – Chúng tôi chỉ định một bộ xét nghiệm ban đầu cho tất cả bệnh nhân FUO điển hình, đồng thời bổ sung các xét nghiệm khác nếu bệnh sử hoặc thăm khám lâm sàng gợi ý các chẩn đoán cụ thể (bảng 2).

Danh mục xét nghiệm ban đầu tối thiểu bao gồm (xem ‘Các xét nghiệm cơ bản cho tất cả bệnh nhân’ ở dưới):

• Tổng phân tích tế bào máu ngoại vi và phết máu ngoại vi
• Bảng chuyển hóa toàn diện (CMP), bao gồm canxi
• Xét nghiệm sinh hóa gan
• Hai bộ cấy máu từ hai vị trí khác nhau (thực hiện trước khi dùng kháng sinh và ủ cấy ít nhất 5 ngày)
• Tổng phân tích nước tiểu và cấy nước tiểu nếu có chỉ định
• Xét nghiệm kháng nguyên/kháng thể HIV và thực hiện xét nghiệm xác nhận nếu kết quả dương tính
• Kháng thể kháng nhân (ANA)
• Yếu tố dạng thấp (RF)
• Xét nghiệm kháng thể heterophil hoặc kháng thể Epstein-Barr ở người trẻ tuổi
• Tốc độ lắng hồng cầu (ESR) và protein phản ứng C (CRP)
• Ferritin
• Phết máu dày và mỏng tìm ký sinh trùng sốt rét ở những vùng dịch tễ
• Chụp CT ngực, bụng và chậu (bảng 3) (xem ‘Xét nghiệm chẩn đoán ban đầu’ ở dưới)

Các xét nghiệm bổ sung, bao gồm sinh thiết – Trong lần thăm khám đầu tiên và các lần tiếp theo, cần thực hiện thêm các xét nghiệm nhằm tìm kiếm các nguyên nhân nghi ngờ. Sinh thiết được chỉ định khi dữ liệu lâm sàng hỗ trợ một chẩn đoán có thể xác nhận được thông qua mẫu mô (bảng 2). (Xem ‘Đánh giá và xử trí tiếp theo’ ở dưới.)

Hạn chế vai trò của kháng sinh và glucocorticoid điều trị theo kinh nghiệm – Chúng tôi không chỉ định liệu pháp kháng sinh theo kinh nghiệm cho bệnh nhân FUO trừ khi nghi ngờ có tình trạng nhiễm trùng đe dọa tính mạng.

Đối với bệnh nhân nghi ngờ cao mắc viêm động mạch tế bào khổng lồ, cần chỉ định corticosteroid theo kinh nghiệm kịp thời để ngăn ngừa biến chứng. Với các bệnh nhân FUO khác, chúng tôi không dùng glucocorticoid theo kinh nghiệm trừ khi bệnh nhân trong tình trạng nguy kịch và nghi ngờ mắc bệnh đáp ứng với steroid.

Tiên lượng – Có đến một nửa số bệnh nhân FUO điển hình vẫn không tìm thấy nguyên nhân sau khi đã đánh giá chuyên sâu. Hầu hết người trưởng thành không tìm thấy nguyên nhân sau đánh giá chuyên sâu vẫn có tiên lượng tốt.