Các vấn đề dinh dưỡng ở người cao tuổi

TÓM TẮT

Sụt cân không chủ đích – Tình trạng sụt cân không chủ đích trên 5 đến 10% trọng lượng cơ thể thông thường trong vòng một năm ở người cao tuổi là một dấu hiệu lâm sàng quan trọng, cảnh báo nguy cơ tử vong tăng cao. Do đó, sụt cân cần được quan tâm đặc biệt và phải nhanh chóng tìm kiếm nguyên nhân. (Xem thêm ‘Suy dinh dưỡng’ ở dưới.)

Nguyên nhân sụt cân không chủ đích – Sụt cân không chủ đích thường liên quan đến một hoặc sự kết hợp của bốn tình trạng: cung cấp dinh dưỡng không đủ, chán ăn (anorexia), teo cơ (sarcopenia) hoặc tác động viêm của bệnh lý (cachexia). (Xem thêm ‘Nguyên nhân sụt cân’ ở dưới.)

Việc cung cấp dinh dưỡng không đủ có thể liên quan đến các vấn đề xã hội, tâm lý, y khoa và sinh lý. Trong nhiều nghiên cứu, trầm cảm là tình trạng đi kèm phổ biến nhất, tiếp theo là ung thư. (Xem thêm ‘Cung cấp dinh dưỡng không đủ’ ở dưới.)

Các cytokine tiền viêm thường xuất hiện ở người cao tuổi và tăng cao đặc biệt ở những bệnh nhân suy mòn (cachexia). Teo cơ thường liên quan đến sự sụt giảm testosterone và estrogen, cùng với sự gia tăng kháng insulin. (Xem thêm ‘Suy mòn’ và ‘Teo cơ’ ở dưới.)

Đánh giá – Quá trình đánh giá sụt cân nên bao gồm: theo dõi cân nặng định kỳ, đánh giá chế độ ăn uống hoặc cảm giác thèm ăn, khai thác bệnh sử, thăm khám lâm sàng và thực hiện các xét nghiệm sàng lọc. Các thăm dò bổ sung cần dựa trên kết quả đánh giá ban đầu, có thể bao gồm nội soi tiêu hóa trên đối với bệnh nhân có triệu chứng no sớm, hoặc chụp cắt lớp vi tính (CT) ngực/bụng/chậu đối với bệnh nhân sụt cân kéo dài không rõ nguyên nhân. (Xem thêm ‘Đánh giá sụt cân’ ở dưới.)

Điều trị – Điều trị cần tập trung vào nguyên nhân căn bản (ví dụ: trầm cảm) kết hợp với điều chỉnh chế độ ăn uống. Cần nới lỏng các hạn chế về dinh dưỡng; bệnh nhân đái tháo đường có thể áp dụng chế độ ăn thông thường kèm theo theo dõi chặt chẽ. Ưu tiên cung cấp các thực phẩm giàu năng lượng. (Xem thêm ‘Điều trị sụt cân’ ở dưới.)

Đối với những bệnh nhân sụt cân nghiêm trọng mà không cải thiện cân nặng sau khi điều chỉnh cách chuẩn bị bữa ăn, chúng tôi chuyển gửi đến chuyên gia dinh dưỡng. Chuyên gia dinh dưỡng sẽ đưa ra các khuyến nghị về chế độ ăn cá thể hóa và lập kế hoạch chi tiết để tăng cân. (Xem thêm ‘Tham vấn chuyên gia dinh dưỡng’ ở dưới.)

Thừa dinh dưỡng – Ở người trên 70 tuổi, nguy cơ tử vong không bị ảnh hưởng đáng kể bởi chỉ số khối cơ thể (BMI) tăng cao trong khoảng từ 25 đến 29,9. Lời khuyên về giảm cân cho người cao tuổi thừa cân cần được cá thể hóa, đánh giá tác động của cân nặng dư thừa đối với chất lượng cuộc sống và bao gồm cả yêu cầu tập thể dục thường xuyên. (Xem thêm ‘Thừa dinh dưỡng’ ở dưới.)

Thiếu hụt vi chất dinh dưỡng – Người cao tuổi có nguy cơ thiếu hụt chất dinh dưỡng, mặc dù quy trình đánh giá và điều trị tương tự như ở bệnh nhân trẻ tuổi.

Thiếu hụt vitamin B12 – Thiếu hụt vitamin B12 ảnh hưởng đến khoảng 15% những người trên 60 tuổi tại Hoa Kỳ, nguyên nhân phổ biến nhất liên quan đến kém hấp thu các phức hợp protein-B12 từ thực phẩm. Bệnh nhân thiếu B12 thường có thể điều trị bằng vitamin B12 đường uống. (Xem “Điều trị thiếu hụt vitamin B12 và folate”.)

Thiếu hụt vitamin D và canxi – Thiếu hụt vitamin D cũng thường gặp ở người cao tuổi. Việc sàng lọc và bổ sung vitamin D được thảo luận trong một phần riêng biệt. (Xem thêm ‘Thiếu hụt vitamin D’ ở dưới và “Thiếu hụt vitamin D ở người trưởng thành: Định nghĩa, biểu hiện lâm sàng và điều trị”, mục ‘Liều dùng’.)