TÓM TẮT
-
Dịch tễ học – Hội chứng mất đoạn nhiễm sắc thể 22q11.2 (22qDS), bao gồm cả hội chứng DiGeorge (DGS), là hội chứng vi mất đoạn phổ biến nhất. Tỷ lệ hiện mắc của 22qDS ước tính dao động từ 1/4000 đến 1/6000 trẻ sinh ra sống, mặc dù chỉ một nhóm nhỏ (khoảng 0,5 đến 1%) bệnh nhân DGS biểu hiện thể hoàn toàn với kiểu hình suy giảm miễn dịch kết hợp nặng (SCID) ở thời thơ ấu. 22qDS có thể chưa được chẩn đoán đầy đủ do các biểu hiện kiểu hình ở một số bệnh nhân có thể nhẹ. (Xem ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)
-
Phôi thai học – DGS là một tập hợp các dấu hiệu và triệu chứng liên quan đến sự phát triển bất thường của các túi hầu (hình 1). Các cấu trúc phôi thai này phát triển thành tuyến ức, tuyến giáp, tuyến cận giáp, xương hàm trên, xương hàm dưới, cung động mạch chủ, đường ra của tim, tai ngoài và tai giữa. (Xem ‘Sinh bệnh học’ ở dưới.)
-
Di truyền học – Khoảng 90% bệnh nhân DGS có tình trạng mất đoạn dị hợp tử tự phát ở nhiễm sắc thể 22q11.2 (gọi là DGS1) (hình 2). Các khiếm khuyết ở gen yếu tố phiên mã T-box 1 (TBX1) đóng vai trò trung tâm trong việc hình thành kiểu hình. (Xem ‘Bất thường di truyền’ ở dưới.)
-
Khiếm khuyết miễn dịch – Về mặt lâm sàng, bệnh nhân DGS được chia thành hai phân nhóm: DGS thể không hoàn toàn hoặc DGS thể hoàn toàn, dựa trên mức độ chức năng miễn dịch và mức độ thiểu sản tuyến ức. DGS thể không hoàn toàn chiếm đa số, với các khiếm khuyết miễn dịch thay đổi và không đe dọa tính mạng. DGS thể hoàn toàn là một dạng không có tuyến ức bẩm sinh với kiểu hình giống SCID, đặc trưng bởi việc không có mô tuyến ức và suy giảm miễn dịch trầm trọng. (Xem ‘Thiểu sản tuyến ức’ và ‘Chức năng miễn dịch’ ở dưới.)
-
DGS/22qDS thể hoàn toàn kèm theo không có tuyến ức bẩm sinh – Tuyến ức hoàn toàn không hiện diện, và tế bào T CD3+ trong máu ngoại vi thường chiếm dưới 1 đến 2% tổng số lympho bào trong máu ở bệnh nhân DGS thể hoàn toàn. Những bệnh nhân này suy giảm miễn dịch trầm trọng, và tình trạng này sẽ dẫn đến tử vong nếu không được phát hiện và điều trị bằng ghép tuyến ức hoặc ghép tủy xương. (Xem ‘DGS thể hoàn toàn’ ở dưới.)
-
DGS/22qDS thể không hoàn toàn – Trẻ sơ sinh mắc DGS thể không hoàn toàn có số lượng và chức năng tế bào T thay đổi. Số lượng tế bào B thường bình thường hoặc tăng, nhưng chức năng bất thường nhẹ, phù hợp với tình trạng thiếu hụt sự hỗ trợ từ tế bào T. (Xem ‘DGS thể không hoàn toàn’ ở dưới.)