Xét nghiệm kết hợp và xét nghiệm tích hợp trong tam cá nguyệt thứ nhất để sàng lọc hội chứng Down và trisomy 18

TÓM TẮT

Các xét nghiệm sàng lọc – Các thuật ngữ mô tả những xét nghiệm khác nhau được sử dụng trong sàng lọc dựa trên huyết thanh/siêu âm quý 1 và quý 2 đối với hội chứng Down (trisomy 21), trisomy 18 và trisomy 13 được trình bày trong bảng (bảng 1).

Lựa chọn xét nghiệm sàng lọc hội chứng Down (Xem ‘Lựa chọn xét nghiệm sàng lọc’ ở dưới.)

Xét nghiệm kết hợp quý 1 – Sàng lọc kết hợp trong quý 1 là lựa chọn phù hợp nhất cho những bệnh nhân mong muốn xác định sớm hội chứng Down ngay trong quý 1 và chấp nhận nguy cơ sảy thai liên quan đến thủ thuật khi thực hiện chẩn đoán xâm lấn trong giai đoạn này. Việc đo độ mờ da gáy (NT) phải được thực hiện bởi nhân viên đã qua đào tạo và đủ năng lực; đồng thời, phương pháp sinh thiết gai nhau (CVS) cần luôn sẵn có cho những trường hợp có kết quả sàng lọc kết hợp dương tính.

Xét nghiệm tích hợp toàn diện (Full integrated test) – Đây là xét nghiệm sàng lọc dựa trên huyết thanh hiệu quả nhất (tỷ lệ phát hiện [DR] cao, tỷ lệ dương tính giả [FPR] thấp). Xét nghiệm này phù hợp nhất với những bệnh nhân ưu tiên giảm thiểu nguy cơ sảy thai do chẩn đoán xâm lấn hơn là việc xác định sớm thai kỳ mắc bệnh trong quý 1.

Xét nghiệm tích hợp huyết thanh (Serum-integrated test) – Nếu không thể thực hiện đo độ mờ da gáy (NT), xét nghiệm tích hợp huyết thanh là lựa chọn hiệu quả tiếp theo và ưu việt hơn so với xét nghiệm quadruple (bốn dấu ấn) ở quý 2. Với cùng một tỷ lệ phát hiện (DR), xét nghiệm tích hợp huyết thanh có tỷ lệ dương tính giả (FPR) thấp hơn.

Xét nghiệm quadruple – Đây là lựa chọn tốt nhất hiện có cho những bệnh nhân bắt đầu chăm sóc tiền sản từ quý 2.

Xét nghiệm DNA tự do trong máu mẹ (cfDNA) – Sàng lọc tiền sản bằng cfDNA đang nhanh chóng trở thành lựa chọn thay thế chính cho các dấu ấn huyết thanh và siêu âm. cfDNA cho hiệu suất xét nghiệm tốt hơn so với sàng lọc huyết thanh (bảng 3) và thu hút các bậc cha mẹ vì có thể cung cấp thông tin về giới tính thai nhi cũng như nguy cơ lệch bội. (Xem “Sàng lọc tiền sản các lệch bội thường gặp ở thai nhi: Xét nghiệm DNA tự do trong máu mẹ”.)

Hiệu suất của các xét nghiệm sàng lọc – Hiệu suất của các xét nghiệm sàng lọc hội chứng Down được trình bày trong bảng (bảng 3). (Xem ‘Hiệu suất xét nghiệm’ và ‘Các xét nghiệm tích hợp’ ở dưới.)

Xử trí bệnh nhân có kết quả sàng lọc dương tính – Những bệnh nhân có kết quả sàng lọc dương tính đối với bất kỳ xét nghiệm nào nêu trên nên được tư vấn lựa chọn giữa xét nghiệm xâm lấn để chẩn đoán xác định (sinh thiết gai nhau CVS trước 14 tuần, chọc ối $\ge 15$ tuần) hoặc xét nghiệm sàng lọc second-line bằng cfDNA. Một kết quả sàng lọc second-line âm tính giúp giảm tỷ lệ bệnh nhân phải thực hiện xét nghiệm xâm lấn xuống $\ge 90\%$, tuy nhiên, kết quả dương tính vẫn cần được xác nhận bằng xét nghiệm xâm lấn. Tỷ lệ odds của hội chứng Down sau một kết quả xét nghiệm dương tính được trình bày trong bảng (bảng 5). (Xem ‘Xử trí kết quả’ ở dưới.)

Phát hiện trisomy 18, 13 và các hội chứng khác – Các xét nghiệm kết hợp và tích hợp cũng hiệu quả trong việc xác định thai nhi có nguy cơ cao mắc trisomy 18 và trisomy 13. Các dấu ấn sinh hóa dùng sàng lọc hội chứng Down có thể phát hiện những thai kỳ có nguy cơ cao mắc các hội chứng khác, chẳng hạn như tam bội (triploidy) và các tình trạng liên quan đến nồng độ estriol rất thấp như hội chứng Smith-Lemli-Opitz, thiếu hụt steroid sulfatase và hội chứng mất đoạn gen liền kề liên quan (bảng 2). (Xem ‘Phát hiện trisomy 18’ ở dưới.)

Sàng lọc các bất thường về giải phẫu – Những bệnh nhân chọn sàng lọc trong quý 1 nên được đề nghị sàng lọc khuyết tật ống thần kinh hở trong quý 2. (Xem ‘Sàng lọc bổ sung để phát hiện các bất thường về cấu trúc’ ở dưới.)