U xơ tử cung: Mô học và cơ chế bệnh sinh

TÓM TẮT

• Mô học – U xơ tử cung (leiomyoma) là những u tân sinh đơn dòng lành tính, xuất phát từ các tế bào cơ trơn của lớp cơ tử cung. Các khối u này chứa lượng lớn chất nền ngoại bào (bao gồm collagen, proteoglycan, fibronectin) và được bao quanh bởi một lớp giả bao mỏng gồm mô liên kết thưa và các sợi cơ bị chèn ép. (Xem thêm ‘Mô học’ ở dưới.)
• Cơ chế bệnh sinh – Quá trình hình thành u xơ tử cung bao gồm hai giai đoạn riêng biệt: sự biến đổi từ tế bào cơ bình thường thành tế bào cơ bất thường và sự phát triển của các tế bào cơ bất thường này thành những khối u có biểu hiện lâm sàng. Nhiều yếu tố có khả năng đóng vai trò trong cả quá trình biến đổi lẫn thúc đẩy sự phát triển của u xơ tử cung. (Xem thêm ‘Cơ chế bệnh sinh’ ở dưới.)
• Di truyền học – U xơ tử cung là một kiểu hình phổ biến với nhiều kiểu gen tiềm ẩn. Hầu hết các trường hợp u xơ tử cung là kết quả của các đột biến soma hoặc đột biến di truyền, trong đó các đột biến thường gặp nhất xảy ra ở các gen MED12, HMGA1 và HMGA2, FH, collagen tuýp IV alpha-5 (COL4A5) và collagen tuýp IV alpha-6 (COL4A6). (Xem thêm ‘Di truyền học’ ở dưới.)
• Vai trò của các yếu tố khác nhau – Xu hướng di truyền, các yếu tố môi trường, hormone steroid, cùng các yếu tố tăng trưởng quan trọng trong quá trình xơ hóa và tăng sinh mạch máu đều đóng vai trò trong sự hình thành và phát triển của u xơ tử cung. (Xem thêm ‘Giới thiệu’ ở dưới.)
• Hormone steroid – Các yếu tố hormone steroid ảnh hưởng đến sự phát triển của u xơ tử cung bao gồm sự tăng điều hòa aromatase, các thụ thể estrogen và progesterone, cũng như vai trò tiềm tàng của các hormone hướng sinh dục (gonadotropins). (Xem thêm ‘Hormone steroid’ ở dưới.)
• Tế bào gốc – Tế bào gốc dường như cũng đóng vai trò then chốt trong cơ chế bệnh sinh của u xơ tử cung. (Xem thêm ‘Tế bào gốc’ ở dưới.)
• Bất thường mạch máu – Tại tử cung có u xơ, số lượng tiểu động mạch và tiểu tĩnh mạch tăng lên, kèm theo tình trạng giãn tiểu tĩnh mạch. Ngoài ra, yếu tố tăng trưởng mạch máu fibroblast growth factor-2 và thụ thể của nó cũng có những thay đổi đáng kể trong tử cung có u xơ. (Xem thêm ‘Bất thường mạch máu’ ở dưới.)
• Yếu tố xơ hóa – U xơ tử cung có thể được xem là một quá trình xơ hóa với những bất thường của chất nền ngoại bào ở nhiều cấp độ. (Xem thêm ‘Yếu tố xơ hóa’ ở dưới.)