TÓM TẮT
Tổng quan bệnh lý – Lichen phẳng là một bệnh lý viêm da tương đối ít gặp, có thể biểu hiện toàn thân hoặc khu trú ở vùng âm hộ. (Xem thêm ‘Giới thiệu’ ở dưới.)
Biểu hiện lâm sàng – Lichen phẳng vùng âm hộ có bốn thể chính: thể trợt, thể sẩn vảy, thể phì đại và lichen phẳng dạng nang lông. Các triệu chứng lâm sàng bao gồm khí hư gây kích ứng, đau rát âm hộ, ngứa dữ dội, nóng rát và đau khi giao hợp. Một số ít bệnh nhân không có triệu chứng hoặc chỉ có triệu chứng nhẹ. (Xem thêm ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)
Lichen phẳng thể trợt là thể nặng nhất, có thể gây phá hủy nghiêm trọng cấu trúc giải phẫu, bao gồm mất môi bé và hẹp cửa mình. Vùng âm đạo cũng thường xuyên bị ảnh hưởng. (Xem thêm ‘Lichen phẳng thể trợt’ ở dưới.)
Chẩn đoán – Việc chẩn đoán lichen phẳng vùng âm hộ dựa trên các biểu hiện lâm sàng điển hình và kết quả sinh thiết. Sinh thiết được khuyến cáo cho tất cả bệnh nhân nghi ngờ mắc lichen phẳng thể trợt hoặc thể phì đại. (Xem thêm ‘Chẩn đoán’ ở dưới.)
Điều trị – Quản lý tất cả các rối loạn âm hộ mạn tính đòi hỏi sự kết hợp giữa giáo dục bệnh nhân, điều chỉnh hành vi, hỗ trợ tâm lý và dùng thuốc. (Xem thêm ‘Các biện pháp hỗ trợ’ ở dưới.)
Tổn thương vùng âm hộ – Đối với hầu hết bệnh nhân lichen phẳng thể trợt vùng âm hộ, chúng tôi đề xuất sử dụng corticosteroid tại chỗ cường độ mạnh làm liệu pháp lựa chọn hàng đầu (bảng 3) (Khuyến cáo 2C). Những bệnh nhân mắc lichen phẳng thể trợt mức độ nặng khiến việc bôi thuốc tại chỗ trở nên khó khăn có thể được chỉ định dùng glucocorticoid đường uống hoặc tiêm bắp trong giai đoạn điều trị ban đầu. (Xem thêm ‘Lichen phẳng thể trợt vùng âm hộ’ ở dưới.)
Tổn thương vùng âm đạo – Đối với bệnh nhân lichen phẳng vùng âm đạo, chúng tôi đề xuất sử dụng corticosteroid đặt âm đạo dạng bọt hoặc viên đặt là liệu pháp lựa chọn hàng đầu (Khuyến cáo 2C). Các lựa chọn điều trị khác bao gồm viên đặt tacrolimus và liệu pháp glucocorticoid toàn thân. (Xem thêm ‘Tổn thương vùng âm đạo’ ở dưới.)
Tình trạng tổn thương âm đạo do lichen phẳng có thể dẫn đến hình thành dính và sẹo. Sau khi tình trạng viêm niêm mạc được kiểm soát bằng điều trị nội khoa, việc sử dụng dụng cụ nong âm đạo và phẫu thuật có thể hữu ích trong việc cải thiện các biến chứng này. Phẫu thuật là cần thiết để điều trị các trường hợp dính âm đạo nghiêm trọng. (Xem thêm ‘Dính và sẹo’ ở dưới.)