TÓM TẮT
Đặc điểm chính – Bệnh Sjögren (ЅjD) là một rối loạn tự miễn hệ thống mạn tính, đặc trưng bởi sự suy giảm chức năng tuyến lệ và tuyến nước bọt. Bệnh có thể xuất hiện ở thể nguyên phát hoặc thể phối hợp. Các dấu hiệu chính của tổn thương tuyến ngoại tiết là khô mắt và khô miệng, gây ra bởi tình trạng viêm qua trung gian miễn dịch nhắm vào các tuyến ngoại tiết tại mắt và miệng. Đặc điểm mô bệnh học bao gồm sự thâm nhiễm lympho khu trú diện rộng, kèm theo teo tuyến và teo ống dẫn. (Xem thêm ‘Sinh bệnh học và mô bệnh học’ và ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)
Khô mắt – Khô mắt, do giảm thành phần nước trong màng nước mắt, thường khởi phát âm thầm trong nhiều năm. Bệnh nhân thường mô tả cảm giác “cộm” hoặc “có cát” trong mắt, đặc biệt là vào ban đêm, thay vì cảm giác “khô”. Khám lâm sàng có thể ghi nhận tổn thương chấm trên kết mạc và giác mạc, cùng các dấu hiệu cho thấy sự sụt giảm tiết nước mắt. (Xem thêm ‘Khô mắt’ ở dưới.)
Khô miệng – Các triệu chứng khô miệng là hệ quả của tình trạng suy giảm chức năng tiết nước bọt mạn tính. Bệnh nhân có thể gặp tình trạng nuốt khó, thức ăn dính vào niêm mạc má, khó khăn khi đeo hàm giả, thay đổi vị giác, không ăn được thức ăn khô hoặc không thể nói liên tục trong thời gian dài. Các biến chứng mạn tính bao gồm sâu răng và nấm miệng. (Xem thêm ‘Đặc điểm lâm sàng của khô miệng’, ‘Biến chứng của suy giảm chức năng tiết nước bọt’ và ‘Nấm miệng’ ở dưới.)
Sưng tuyến nước bọt – Sưng tuyến nước bọt có thể diễn ra mạn tính hoặc từng đợt; tuyến thường chắc, sưng lan tỏa và không đau. Tình trạng này thường ảnh hưởng đến tuyến mang tai, nhưng các tuyến dưới hàm cũng có thể tổn thương tương tự. Nếu tuyến sờ thấy rất cứng hoặc có dạng nốt, cần nghi ngờ đến khối u. Sưng tuyến lệ cũng có thể xảy ra trong bệnh Sjögren. (Xem thêm ‘Sưng tuyến nước bọt và tuyến lệ’ ở dưới.)