Nhiễm HIV ở trẻ em: Xét nghiệm chẩn đoán ở trẻ dưới 18 tháng tuổi

Các xét nghiệm khác

Các xét nghiệm khác dùng để phát hiện nhiễm virus HIV không được khuyến cáo sử dụng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ:

• Nuôi cấy tế bào máu ngoại vi HIV-1 không được khuyến cáo do chi phí cao, không phổ biến và thời gian chờ kết quả kéo dài (lên đến 4 tuần) 5,7,8,24.
• Xét nghiệm kháng nguyên p24 HIV-1 không được khuyến cáo tại Hoa Kỳ vì có độ nhạy thấp hơn so với các xét nghiệm khác trong việc phát hiện HIV ở trẻ dưới 6 tháng tuổi 5,8.

TÓM TẮT

Lựa chọn xét nghiệm chẩn đoán HIV ở trẻ dưới 18 tháng tuổi – Đối với trẻ dưới 18 tháng tuổi sinh ra từ mẹ nhiễm virus gây suy giảm miễn dịch ở người (HIV), việc xét nghiệm HIV nối tiếp được thực hiện bằng xét nghiệm acid nucleic (NAT) RNA hoặc DNA, thay vì các xét nghiệm kháng thể hoặc kết hợp kháng nguyên/kháng thể thường dùng để chẩn đoán ở người lớn và trẻ lớn hơn. Sự khác biệt này là do các xét nghiệm kháng thể sẽ phát hiện các kháng thể HIV của mẹ truyền qua nhau thai, vốn có thể tồn tại trong nhiều tháng ở trẻ sơ sinh và gây ra kết quả dương tính giả. (Xem thêm mục ‘Tại sao không dùng xét nghiệm kháng nguyên/kháng thể để chẩn đoán HIV ở trẻ sơ sinh’ ở dưới.)

Tiếp cận chẩn đoán HIV chu sinh

• Trẻ sinh ra từ mẹ nhiễm HIV – Trẻ sơ sinh có mẹ nhiễm HIV cần được xét nghiệm HIV nối tiếp bằng NAT. Lịch trình xét nghiệm vi sinh được tóm tắt trong bảng (bảng 1). Bất kỳ kết quả dương tính nào tại bất kỳ thời điểm nào cũng cần được xác nhận càng sớm càng tốt bằng cách lặp lại xét nghiệm NAT. (Xem thêm mục ‘Mẹ nhiễm HIV’ ở dưới.)
• Không rõ tình trạng HIV của mẹ – Nếu không rõ tình trạng HIV của mẹ, cần thực hiện xét nghiệm huyết thanh học HIV cho mẹ hoặc trẻ. Nếu kết quả xét nghiệm huyết thanh dương tính, tiến hành xét nghiệm NAT cho trẻ tương tự như đối với trẻ có mẹ nhiễm HIV. (Xem thêm mục ‘Không rõ tình trạng HIV của mẹ’ ở dưới.)

Tiếp cận các trường hợp tiếp xúc không qua đường chu sinh – Khi thực hiện xét nghiệm HIV cho trẻ ở mọi lứa tuổi có tiền sử tiếp xúc với HIV không qua đường chu sinh, xét nghiệm ban đầu nên là xét nghiệm miễn dịch kháng thể HIV hoặc kết hợp kháng nguyên/kháng thể. Nếu kết quả dương tính, cần thực hiện xét nghiệm NAT để xác định sự hiện diện của HIV ở trẻ. (Xem thêm mục ‘Tiếp cận các trường hợp tiếp xúc không qua đường chu sinh’ và ‘Tại sao không dùng xét nghiệm kháng nguyên/kháng thể để chẩn đoán HIV ở trẻ sơ sinh’ ở dưới.)

Phiên giải kết quả xét nghiệm HIV dương tính – Kết quả NAT dương tính tại bất kỳ thời điểm nào cần được lặp lại càng sớm càng tốt. Nếu trẻ có hai kết quả NAT dương tính tại bất kỳ thời điểm nào, chẩn đoán nhiễm HIV được xác nhận. (Xem thêm mục ‘Kết quả xét nghiệm dương tính hoặc không xác định’ ở dưới.)

Phiên giải kết quả xét nghiệm HIV âm tính – Cần một chuỗi các kết quả xét nghiệm HIV âm tính để loại trừ xác định chẩn đoán HIV ở trẻ nhỏ có tiền sử tiếp xúc chu sinh với HIV. Trước khi loại trừ xác định, trẻ có thể được loại trừ tạm thời nhiễm HIV dựa trên kết quả xét nghiệm ban đầu. Các tiêu chuẩn để loại trừ tạm thời và loại trừ xác định nhiễm HIV được trình bày chi tiết trong nội dung bài. (Xem thêm mục ‘Kết quả xét nghiệm âm tính’ ở dưới.)

Những trẻ vẫn đang bú mẹ không thể loại trừ xác định nhiễm HIV vì trẻ vẫn có khả năng tiếp xúc liên tục với HIV qua sữa mẹ. Những trẻ này cần đáp ứng các tiêu chuẩn nêu trên để loại trừ xác định nhiễm HIV sau khi đã ngừng bú mẹ. (Xem thêm mục ‘Kết quả xét nghiệm âm tính’ ở dưới.)