TÓM TẮT
- Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ thay đổi theo độ tuổi
Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ gây đột quỵ nhồi máu não ở trẻ em và người trẻ tuổi khác với các yếu tố thường gặp ở người lớn tuổi. Tuy nhiên, tăng huyết áp, hút thuốc lá, đái tháo đường và tăng cholesterol máu vẫn xuất hiện ở một số người trẻ và hiếm gặp ở trẻ em.
Các tình trạng thường liên quan đến đột quỵ nhồi máu não ở trẻ em và người trẻ tuổi (bảng 1) bao gồm: các tổn thương tim bẩm sinh và mắc phải, bệnh lý động mạch, bất thường về huyết học, nhiễm trùng, chấn thương đầu mặt cổ và các hội chứng di truyền. (Xem thêm mục ‘Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ’ ở dưới.)
Bóc tách động mạch là bất thường mạch máu phổ biến nhất trong một số loạt báo cáo về người trẻ. Các yếu tố nguy cơ bổ sung ở người trẻ bao gồm: tiền sử mang thai gần đây, sử dụng chất gây nghiện, xơ vữa động mạch sớm và có thể là bệnh đau nửa đầu. (Xem thêm mục ‘Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ ở người trẻ tuổi’ ở dưới.)
- Bệnh lý động mạch
Đây là nguyên nhân gây đột quỵ phổ biến nhất ở trẻ em. Các bất thường của hệ mạch máu não làm tăng nguy cơ nhồi máu não bao gồm: bóc tách động mạch, bệnh lý động mạch não khu trú (hoặc thoáng qua) ở trẻ em, loạn sản cơ sợi, hội chứng moyamoya và viêm mạch. (Xem thêm mục ‘Bệnh lý động mạch’ ở dưới.)
- Bệnh tim
Bệnh tim bẩm sinh và mắc phải là yếu tố nguy cơ đã được xác định gây đột quỵ ở trẻ em và người trẻ tuổi. (Xem thêm mục ‘Tim mạch’ ở dưới.)
- Nhiễm trùng
Nhiễm trùng cấp tính (có triệu chứng lâm sàng hoặc cận lâm sàng) có thể là yếu tố khởi phát đột quỵ ở những trẻ đã có sẵn các yếu tố nguy cơ khác như bệnh tim, bệnh hồng cầu hình liềm hoặc bệnh lý động mạch. (Xem thêm mục ‘Nhiễm trùng’ ở dưới.)
- Rối loạn tăng đông
Bệnh hồng cầu hình liềm cùng một số rối loạn tăng đông mắc phải hoặc di truyền có liên quan đến đột quỵ ở trẻ em và người trẻ tuổi. (Xem thêm mục ‘Huyết học’ ở dưới.)
- Rối loạn chuyển hóa
Các bệnh lý chuyển hóa liên quan đến nhồi máu não, thường thông qua tác động lên thành mạch, bao gồm: bệnh Fabry, tăng homocystine niệu và bệnh Menkes. (Xem thêm mục ‘Rối loạn chuyển hóa’ ở dưới.)
- Rối loạn ty thể
Bệnh não cơ ty thể kèm theo nhiễm toan lactic và các đợt giống đột quỵ (MELAS) cũng như các rối loạn ty thể hiếm gặp khác có liên quan đến đột quỵ do chuyển hóa. (Xem thêm mục ‘Rối loạn ty thể’ ở dưới.)