TÓM TẮT
Dịch tễ học – Chảy máu cam là tình trạng thường gặp ở trẻ em. Khoảng 30% trẻ dưới 5 tuổi và hơn một nửa số trẻ từ 6 đến 10 tuổi từng ghi nhận ít nhất một lần chảy máu cam (Xem ‘Dịch tễ học’ ở dưới).
Chảy máu cam hiếm gặp ở trẻ dưới 2 tuổi; khi xảy ra, cần cân nhắc đến các nguyên nhân do chấn thương (vô ý hoặc cố ý) hoặc các bệnh lý nghiêm trọng (ví dụ: giảm tiểu cầu). Chảy máu cam ở trẻ nhũ nhi mà không có lý do chính đáng có thể là dấu hiệu của ngược đãi trẻ em (Xem “Ngược đãi trẻ em về thể chất: Nhận biết”, phần ‘Tổn thương miệng hoặc mũi’).
Sinh lý bệnh – Bất kỳ yếu tố nào gây sung huyết mạch máu mũi hoặc làm khô, kích ứng niêm mạc mũi đều làm tăng nguy cơ chảy máu cam. Tình trạng này phổ biến hơn trong thời tiết lạnh và khi độ ẩm môi trường thấp (Xem ‘Giải phẫu và sinh lý bệnh’ ở dưới).
Giải phẫu – Hầu hết các trường hợp chảy máu cam ở trẻ em xuất phát từ vách ngăn mũi trước, tại khu vực được gọi là đám rối Kiesselbach. Đây là nơi hội tụ của các nhánh mạch máu tận từ động mạch cảnh trong và động mạch cảnh ngoài (Hình 1). (Xem ‘Giải phẫu và sinh lý bệnh’ ở dưới).
Nguyên nhân – Các nguyên nhân tại chỗ, toàn thân và nguyên nhân gây chảy máu cam tái diễn ở trẻ em được liệt kê trong bảng (Bảng 1). (Xem ‘Nguyên nhân tại chỗ’, ‘Nguyên nhân toàn thân’ và ‘Chảy máu cam tái diễn’ ở dưới).
Các nguyên nhân gây chảy máu cam thường gặp ở trẻ em bao gồm:
- Chấn thương (ngoáy mũi), không khí khô, dị vật mũi và viêm mũi.
- Sự hiện diện của tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus) trong hốc mũi thường được tìm thấy ở những trẻ có tình trạng chảy máu cam tái diễn.
- Một số nguyên nhân ít gặp hơn nhưng quan trọng bao gồm: dị vật pin cúc áo, rối loạn đông máu và các bệnh lý toàn thân khác, u, và các bất thường của động mạch cảnh trong sau chấn thương (Xem ‘Phân loại’ ở dưới).