Học Y khổ quá đi

Danh mục

Tổn thương nhãn cầu hở: Đánh giá cấp cứu và xử trí ban đầu

Xuất bản:

Cập nhật:

Đánh giá hoặc báo lỗi nội dung này


MỤC LỤC

TÓM TẮT

Cách tiếp cận bệnh nhân chấn thương nhãn cầu hở được tóm tắt trong bảng tổng quan nhanh (bảng 1).

  • Định nghĩa
    • Vỡ nhãn cầu (Open globe rupture) xảy ra sau chấn thương đòn tại vị trí có cấu trúc yếu nhất. (Xem ‘Định nghĩa’ ở dưới.)
    • Rách nhãn cầu (Open globe laceration) là tổn thương xuyên thấu nhãn cầu do vật sắc nhọn hoặc vật bắn, được phân loại chi tiết thành: tổn thương xuyên (penetrating – có vết thương vào nhưng không có vết thương ra) hoặc tổn thương xuyên thủng (perforating – có cả vết thương vào và ra). Rách nhãn cầu cũng có thể biến chứng kèm theo dị vật nội nhãn (IOFB) (hình 2). (Xem ‘Định nghĩa’ ở dưới.)
  • Tiền sử – Tiền sử phù hợp với chấn thương mắt nguy cơ cao như vật bắn tốc độ cao, chấn thương đòn mạnh hoặc tổn thương do vật sắc nhọn cần khiến lâm sàng nghi ngờ chấn thương nhãn cầu hở. (Xem ‘Tiền sử’ ở dưới.)
  • Khám lâm sàng
    • Đối với bệnh nhân có khả năng cao chấn thương nhãn cầu hở, lâm sàng cần tránh mọi thủ thuật thăm khám có thể gây áp lực lên nhãn cầu, chẳng hạn như kéo mi mắt hoặc đo nhãn áp bằng nhãn áp kế. Trong trường hợp nhãn cầu hở rõ ràng hoặc khả năng cao (hình 4, hình 5, hình 8, hình 9 và hình 10), người khám nên tránh nhỏ bất kỳ loại thuốc (ví dụ: tetracaine) hoặc thuốc chẩn đoán (ví dụ: fluorescein) vào mắt. (Xem ‘Khám lâm sàng’ ở dưới.)
    • Biến dạng nhãn cầu rõ rệt kèm theo mất thể tích là bằng chứng xác thực của chấn thương nhãn cầu hở (hình 6). (Xem ‘Nhìn/Quan sát’ ở dưới.)
    • Ngoài việc quan sát kỹ các tổn thương rõ rệt, đo thị lực và đánh giá khuyết đồng tử hướng tâm tương đối (RAPD) là hai thành phần quan trọng nhất trong thăm khám lâm sàng (bảng 1). (Xem ‘Thị lực’ và ‘Khuyết đồng tử hướng tâm tương đối’ ở dưới.)
  • Xử trí ban đầu
    • Cần tuân thủ quy trình đánh giá chấn thương tiêu chuẩn để xử lý các tổn thương đe dọa tính mạng ở bệnh nhân đa chấn thương TRƯỚC KHI tập trung vào mắt. (Xem ‘Đánh giá và điều trị cấp cứu ban đầu’ ở dưới.)
    • Nếu tiền sử hoặc quan sát sơ bộ gợi ý mạnh mẽ chấn thương nhãn cầu hở, lâm sàng phải nỗ lực tối đa để tránh tăng nhãn áp đột ngột dẫn đến thoát nội dung nhãn cầu do nghiệm pháp Valsalva (nôn hoặc khóc) và chèn ép mắt từ bên ngoài. Các biện pháp cụ thể bao gồm:
      • Tránh mọi thao tác tác động lên mắt
      • Đặt kính bảo vệ (eye shield) lên mắt bị tổn thương
      • Nghỉ ngơi tại giường
      • Sử dụng thuốc chống nôn (ví dụ: ondansetron, đường tĩnh mạch)
      • An thần và giảm đau (ví dụ: morphine hoặc fentanyl, đường tĩnh mạch)
  • Hội chẩn – Bệnh nhân đã xác định hoặc nghi ngờ cao chấn thương nhãn cầu hở cần được bác sĩ nhãn khoa đánh giá cấp cứu. (Xem ‘Hội chẩn nhãn khoa’ ở dưới.)
  • Chẩn đoán hình ảnh – Chụp cắt lớp vi tính (CT) nhãn cầu mặt cắt ngang (axial) và mặt cắt đứng ngang (coronal) không cản quang, với lát cắt từ 1 đến 2 mm qua hốc mắt, là phương pháp ưu tiên để đánh giá sâu hơn các trường hợp nghi ngờ chấn thương nhãn cầu hở. (Xem ‘Chẩn đoán hình ảnh’ ở dưới.)
  • Liệu pháp kháng sinh theo kinh nghiệm – Chúng tôi đề xuất bệnh nhân rách nhãn cầu nên được điều trị kháng sinh dự phòng (Khuyến cáo 2C). Vancomycin (15 mg/kg, liều tối đa: 1,5 g) và ceftazidime (50 mg/kg, liều tối đa 2 g) cung cấp phổ bao phủ cho các tác nhân gây bệnh phổ biến nhất. Bệnh nhân dị ứng penicillin có thể dùng fluoroquinolone thay cho ceftazidime. (Xem ‘Liệu pháp kháng sinh theo kinh nghiệm’ và ‘Viêm nội nhãn’ ở dưới.)
  • Dự phòng uốn ván – Việc dự phòng uốn ván nên được thực hiện dựa trên tính chất vết thương và thời gian kể từ lần tiêm chủng cuối cùng (bảng 2). Vỡ nhãn cầu có thể được xem là vết thương sạch trong một số trường hợp. Rách nhãn cầu, đặc biệt là những trường hợp xảy ra ở vùng nông thôn hoặc liên quan đến dị vật nội nhãn, được coi là vết thương có nguy cơ uốn ván cao. (Xem ‘Dự phòng uốn ván’ ở dưới.)
  • Xử trí triệt để – Việc khâu đóng thì đầu nhanh chóng chấn thương nhãn cầu hở bởi bác sĩ nhãn khoa sẽ mang lại kết quả thị lực tốt nhất cho bệnh nhân. Nhiều yếu tố quyết định thời điểm phẫu thuật tối ưu, tuy nhiên nhìn chung, khâu đóng trong vòng 24 giờ sau chấn thương là lý tưởng. (Xem ‘Xử trí triệt để’ ở dưới.)

    • Gói truy cập

    Dùng thử

    0 VND

    • Trải nghiệm một số nội dung trong thư viện.
    • Khôn cần đăng ký tài khoản.
    • Mua gói truy cập khi bạn sẵn sàng.
    Dùng thử

    Gói truy cập một năm

    189.000 VND

    • Truy cập toàn bộ thư viện mọi lúc, mọi nơi, và trên mọi thiết bị.
    • Nội dung cập nhật mỗi ngày.
    • Thanh toán bằng quét VietQR, nhanh chóng và an toàn.
    • Hỗ trợ trực tuyến.
    Mua gói truy cập
    Đăng nhập
    Already a member? Log in here

    Có thể bạn cũng quan tâm