Vô kinh chức năng do vùng hạ đồi: Sinh lý bệnh và biểu hiện lâm sàng

TÓM TẮT

Dịch tễ học – Vô kinh vùng hạ đồi chức năng (FHA) là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây vô kinh thứ phát, theo định nghĩa là loại trừ các bệnh lý thực thể. Các yếu tố nguy cơ của FHA bao gồm rối loạn ăn uống gây sụt cân (đặc biệt là chán ăn tâm thần [AN]) và các nguyên nhân gây thiếu cân khác, tập luyện quá sức và căng thẳng. FHA chiếm khoảng 25% đến 35% các trường hợp vô kinh thứ phát và 3% các trường hợp vô kinh nguyên phát. (Xem thêm ‘Dịch tễ học’ ở dưới.)

Sinh lý bệnh – Nhiều yếu tố có thể góp phần vào cơ chế bệnh sinh của FHA, bao gồm rối loạn ăn uống (như AN) và các nguyên nhân gây giảm cân khác, tập luyện quá sức và căng thẳng. Tuy nhiên, ở một số ít phụ nữ mắc FHA, không tìm thấy yếu tố khởi phát rõ ràng. (Xem thêm ‘Sinh lý bệnh’ ở dưới.)

Những phụ nữ trẻ tập luyện thể thao, có rối loạn ăn uống hạn chế và vô kinh được gọi là mắc “hội chứng tam chứng ở nữ vận động viên” (Triad), bao gồm: giảm khả năng cung cấp năng lượng, rối loạn kinh nguyệt và giảm mật độ khoáng xương (BMD). (Xem thêm ‘Hội chứng tam chứng ở nữ vận động viên’ ở dưới.)

Có sự khác biệt rõ rệt giữa các bệnh nhân về mức độ giảm cân hoặc cường độ tập luyện cần thiết để gây ra vô kinh. Điều này một phần có thể do khuynh hướng di truyền tiềm ẩn ở những phụ nữ dễ nhạy cảm. (Xem thêm ‘Khuynh hướng di truyền’ ở dưới.)

Đặc điểm lâm sàng – Do tình trạng thiếu hụt estrogen, phụ nữ mắc FHA có nguy cơ cao gặp các hệ lụy của tình trạng này, đáng chú ý nhất là giảm mật độ xương. Ngoài tình trạng vô sinh do không rụng trứng, phụ nữ mắc FHA còn có nguy cơ mắc các bệnh lý tâm thần đi kèm, bao gồm rối loạn lo âu và rối loạn khí sắc. (Xem thêm ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)