TÓM TẮT
Nguyên tắc chung – Không nên thực hiện đánh giá chức năng tuyến giáp ở những bệnh nhân bệnh nặng trừ khi có nghi ngờ mạnh mẽ về rối loạn chức năng tuyến giáp, vì có nhiều yếu tố khác ảnh hưởng đến xét nghiệm chức năng tuyến giáp ở bệnh nhân mắc bệnh cấp tính hoặc mạn tính dù đang có chức năng tuyến giáp bình thường. (Xem ‘Nguyên tắc chung’ ở dưới.)
Thay đổi nồng độ hormone tuyến giáp – Nhiều bệnh nhân nhập viện (đặc biệt là bệnh nhân trong đơn vị chăm sóc tích cực [ICU]) có nồng độ thyroxine (T4) toàn phần và triiodothyronine (T3) huyết thanh thấp, và nồng độ hormone kích thích tuyến giáp (TSH) huyết thanh thường thấp, nhưng cũng có thể ở mức thấp-bình thường hoặc bình thường. (Xem ‘Thay đổi trong các xét nghiệm hormone tuyến giáp’ ở dưới.)
Đánh giá và xử trí nghi ngờ rối loạn chức năng tuyến giáp ở bệnh nhân nguy kịch – Khi nghi ngờ rối loạn chức năng tuyến giáp ở bệnh nhân nguy kịch, việc chỉ đo TSH huyết thanh là không đủ để đánh giá chức năng tuyến giáp. Chúng tôi đề nghị đo TSH và T4 tự do ban đầu. Một số bác sĩ lâm sàng cũng đo T3 toàn phần và T4 toàn phần tại thời điểm xét nghiệm ban đầu để đẩy nhanh quá trình ra quyết định. Tuy nhiên, chẩn đoán vẫn có thể chưa chắc chắn. (Xem ‘Đánh giá’ ở dưới.)
TSH ≥20 mU/L – Bệnh nhân nguy kịch nghi ngờ suy giáp có TSH ≥20 mU/L kèm T4 tự do thấp nên được điều trị thay thế bằng hormone tuyến giáp và đánh giá lại sau khi hồi phục. Nếu không nghi ngờ hôn mê do phù niêm, việc bổ sung nên được thực hiện thận trọng, bắt đầu với khoảng một nửa liều thay thế T4 (levothyroxine) dự kiến. (Xem ‘TSH cao’ ở dưới.)
Nếu T4 tự do bình thường, hãy lặp lại xét nghiệm TSH và T4 tự do sau một đến hai tuần. Các xét nghiệm chức năng tuyến giáp có thể cải thiện khi bệnh nhân hồi phục sau các bệnh lý không liên quan đến tuyến giáp.
TSH từ 0,05 đến <20 mU/L – Ở những bệnh nhân nguy kịch không có nghi ngờ lâm sàng mạnh mẽ về bệnh lý tuyến giáp và có các bất thường TSH nhẹ (ví dụ: T4 tự do bình thường hoặc thấp với TSH từ 0,05 đến 0,3 mU/L, hoặc TSH nằm trong khoảng giới hạn bình thường trên và <20 mU/L), chúng tôi lặp lại các xét nghiệm tuyến giáp (TSH, T4 tự do), thường sau một đến hai tuần. Hầu hết các bệnh nhân có TSH bất thường nhẹ và T4 tự do thấp sẽ trở về trạng thái bình giáp khi được đánh giá lại sau khi hồi phục khỏi bệnh lý hiện tại. (Xem ‘Đánh giá’ ở dưới.)
TSH <0,05 mU/L – Ở bệnh nhân nguy kịch nghi ngờ cường giáp (ví dụ: bệnh nhân mắc bệnh lý nặng kèm rung nhĩ kịch phát) và có TSH <0,05 mU/L cùng với T4 tự do tăng hoặc ở mức cao-bình thường, chúng tôi đo T3 toàn phần (và đôi khi là T4 toàn phần) để giúp phân biệt giữa cường giáp và hội chứng bệnh lý không do tuyến giáp. Nếu nghi ngờ cường giáp (TSH thường <0,01 nhưng có thể lên tới 0,05 mU/L và T4 và/hoặc T3 huyết thanh bình thường hoặc cao-bình thường), chúng tôi đề nghị liệu pháp kháng giáp (thionamides) (Khuyến cáo 2C), với kế hoạch đánh giá lại sau khi hồi phục khỏi bệnh lý không do tuyến giáp. (Xem ‘TSH dưới mức bình thường’ ở dưới và “Thionamides trong điều trị bệnh Graves”, mục ‘Bắt đầu điều trị’.)
Nếu T3 thấp (hoặc thấp-bình thường), khả năng cao là do hội chứng bệnh lý không do tuyến giáp.
Xử trí
- Ở bệnh nhân nguy kịch có T4 tự do và T3 toàn phần thấp mà không có vẻ như mắc rối loạn tuyến giáp nguyên phát, chúng tôi khuyến cáo không nên điều trị bằng hormone tuyến giáp (Khuyến cáo 1B). (Xem ‘Xử trí’ ở dưới.)
- Ở những bệnh nhân có chức năng tuyến giáp bình thường trước đó chuẩn bị thực hiện phẫu thuật bắc cầu động mạch vành (CABG), chúng tôi khuyến cáo không điều trị bằng hormone tuyến giáp trong giai đoạn hậu phẫu ngay lập tức (Khuyến cáo 1A). (Xem ‘Xử trí’ ở dưới.)