Bảo tồn máu trong phẫu thuật: Hiến máu tự thân trước mổ

TÓM TẮT

Bối cảnh lịch sử – Việc hiến máu tự thân tiền phẫu (PAD) từng phát triển mạnh trong thời kỳ đại dịch AIDS, sau đó giảm dần và hiện nay hiếm khi được áp dụng. Nguyên nhân của sự sụt giảm này bao gồm: khả năng cần truyền máu cao hơn khi có sẵn đơn vị máu tự thân, tỷ lệ hủy bỏ các đơn vị máu tự thân cao, độ an toàn của nguồn máu chung được nâng cao, tỷ lệ truyền máu tổng thể giảm nhờ quản lý máu bệnh nhân và vấn đề chi phí. Trước đây, các đơn vị máu PAD từng được đưa vào kho máu chung, nhưng điều này hiện không còn được thực hiện (Xem ‘Góc nhìn lịch sử’ ở dưới).

Chỉ định – Chỉ định thuyết phục nhất cho PAD là dành cho những bệnh nhân sắp phẫu thuật có nguy cơ truyền máu cao, đã xuất hiện các kháng thể chống lại các kháng nguyên tần suất cao hoặc có đa kháng thể, và không đảm bảo tìm đủ số lượng đơn vị máu đồng loại phù hợp (sơ đồ 1). (Xem ‘Chỉ định’ ở dưới).

Chống chỉ định – Các trường hợp chống chỉ định đối với PAD bao gồm những bệnh lý có thể trầm trọng hơn khi thiếu máu tạm thời (đặc biệt là các bệnh lý tim mạch và suy tim), cùng với bất kỳ tình trạng nhiễm trùng cấp tính nào. (Xem ‘Chống chỉ định’ ở dưới).

Tránh sử dụng không phù hợp – Tuyệt đối không truyền máu tự thân chỉ vì lý do có sẵn hoặc để tránh lãng phí (do sắp hết hạn). Máu tự thân không được dùng để bù sắt, thúc đẩy chữa lành vết thương, cải thiện sức khỏe tổng quát hoặc nhằm bình thường hóa mức hemoglobin. (Xem ‘Tuân thủ hướng dẫn truyền máu’ ở dưới).

Xét nghiệm đơn vị máu tự thân – Trước khi cấp phát đơn vị máu để truyền, thông thường sẽ thực hiện xét nghiệm tương thích ABO và RhD cùng sàng lọc kháng thể trên mẫu bệnh phẩm của bệnh nhân; nhóm máu ABO và kiểu RhD được xác nhận lại trên đơn vị máu tự thân, và thực hiện phản ứng chéo theo quy định của đơn vị truyền máu. (Xem ‘Xét nghiệm tương thích’ ở dưới).

Tiếp cận PAD – Các chương trình PAD chủ yếu thuộc thẩm quyền quản lý của các trung tâm thu thập máu. Bệnh nhân có thể hiến tối đa một đơn vị máu mỗi tuần, với đơn vị cuối cùng được thu thập trước phẫu thuật hai tuần. Bệnh nhân nên bắt đầu bổ sung sắt đường uống ngay khi có lịch phẫu thuật. Việc sử dụng Erythropoietin hiếm khi được chỉ định. Người hiến máu cần hiểu rõ các rủi ro, lợi ích và ký cam kết đồng ý sau khi được giải thích; nhìn chung, họ phải đáp ứng các tiêu chuẩn hiến máu như đối với người hiến máu đồng loại. (Xem ‘Cách tiếp cận PAD’ ở dưới).

Các vấn đề còn tranh cãi – Một số khía cạnh của PAD vẫn còn gây tranh cãi, bao gồm mức độ xét nghiệm bệnh truyền nhiễm, việc cấp phát các đơn vị máu nhiễm bệnh và sự tham gia của những người hiến máu đã biết nhiễm bệnh. Khuyến cáo nên tham vấn ý kiến pháp lý trước khi áp dụng chính sách từ chối cấp phát máu nhiễm bệnh hoặc từ chối sự tham gia của người hiến máu đã biết nhiễm bệnh. (Xem ‘Các lĩnh vực gây tranh cãi’ ở dưới).