Rối loạn sử dụng Benzodiazepine

TÓM TẮT

Rối loạn sử dụng benzodiazepine — Benzodiazepine có đặc tính giải lo âu, gây ngủ, chống co giật và giãn cơ, giúp thuốc được chỉ định rộng rãi, chủ yếu trong điều trị lo âu và mất ngủ. Tuy nhiên, nhóm thuốc này có thể gây phụ thuộc vật chất và dẫn đến rối loạn sử dụng benzodiazepine. Các yếu tố nguy cơ bao gồm thời gian sử dụng kéo dài, liều dùng cao, tiền sử dùng ma túy đường tĩnh mạch, điều trị duy trì bằng methadone và trình độ học vấn thấp. (Xem thêm ‘Giới thiệu’ và ‘Yếu tố nguy cơ’ ở dưới.)

Khởi phát và biểu hiện — Rối loạn sử dụng benzodiazepine thường khởi phát trong thời kỳ vị thành niên hoặc giai đoạn đầu trưởng thành.

Bệnh nhân có thể biểu hiện với nhiều triệu chứng khác nhau. Ở một số trường hợp, biểu hiện duy nhất chỉ là các hành vi sử dụng thuốc bất thường. Ở những người khác, các triệu chứng có thể bao gồm:

• Sử dụng benzodiazepine với liều lượng lớn hơn hoặc thời gian dài hơn dự kiến.
• Luôn khao khát hoặc nỗ lực kiểm soát việc sử dụng nhưng không thành công.
• Sử dụng thuốc trong các tình huống nguy hiểm hoặc bất chấp các vấn đề về tâm lý xã hội hoặc giao tiếp (ví dụ: không hoàn thành được các nghĩa vụ chính).
• Có bằng chứng về tình trạng ngộ độc, dung nạp thuốc hoặc hội chứng cai benzodiazepine.

(Xem thêm ‘Khởi phát và biểu hiện’ ở dưới.)

Diễn tiến — Diễn tiến của rối loạn sử dụng benzodiazepine rất đa dạng; ở một số bệnh nhân, bệnh có thể kéo dài mãn tính và tái phát nhiều lần. (Xem thêm ‘Diễn tiến’ ở dưới.)

Tác dụng không mong muốn — Việc sử dụng benzodiazepine có liên quan đến tình trạng té ngã và gãy xương ở người cao tuổi, suy giảm nhận thức, nguy cơ dung nạp thuốc và quá liều khi kết hợp với opioid hoặc rượu. Một số nghiên cứu cũng ghi nhận nguy cơ gia tăng tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân. (Xem thêm ‘Tác dụng không mong muốn’ ở dưới.)

Chẩn đoán — Chúng tôi nghi ngờ chẩn đoán rối loạn sử dụng benzodiazepine ở những cá nhân sử dụng benzodiazepine kéo dài hơn dự kiến hoặc liều cao hơn chỉ định; nỗ lực cắt giảm hoặc hạn chế sử dụng thuốc nhưng không thành công; hoặc tiếp tục sử dụng thuốc dù không hoàn thành các nghĩa vụ như công việc, chăm sóc con cái, hoặc sử dụng thuốc trong các tình huống nguy hiểm.

Xử trí — Xử trí rối loạn sử dụng benzodiazepine bao gồm điều trị các rối loạn đồng mắc, giảm liều thuốc an toàn và kết hợp điều trị tâm lý xã hội. (Xem thêm ‘Xử trí’ ở dưới.)

Điều trị các rối loạn đồng mắc — Điều trị đồng thời các rối loạn đồng mắc như lo âu, mất ngủ, trầm cảm và các rối loạn sử dụng chất khác sẽ giúp cải thiện kết quả của quá trình giảm liều benzodiazepine. (Xem thêm ‘Điều trị các rối loạn đồng mắc’ ở dưới.)

Địa điểm điều trị — Hầu hết bệnh nhân có thể thực hiện giảm liều benzodiazepine thành công tại cơ sở điều trị ngoại trú. (Xem thêm ‘Địa điểm điều trị’ ở dưới.)

Lựa chọn thuốc để giảm liều — Đối với những bệnh nhân rối loạn sử dụng benzodiazepine đang dùng loại tác dụng ngắn, chúng tôi đề nghị chuyển sang loại tác dụng dài để thực hiện giảm liều có giám sát (Khuyến cáo 2C). Việc duy trì loại tác dụng ngắn hiện tại có thể được cân nhắc nếu bệnh nhân có nguyện vọng mạnh mẽ. Những bệnh nhân vốn đang dùng loại tác dụng dài sẽ tiếp tục giảm liều bằng chính loại thuốc đó. (Xem thêm ‘Thuốc giảm liều’ ở dưới.)

Tốc độ giảm liều ngoại trú — Trong điều trị ngoại trú, thông thường chúng tôi giảm từ 5% đến 10% liều benzodiazepine trong lần giảm đầu tiên. Các lần giảm tiếp theo dựa trên đáp ứng của bệnh nhân với lần giảm ban đầu. Liều giảm tối đa là 25% mỗi hai tuần. Tốc độ giảm liều sẽ được làm chậm lại đối với những bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng cai thuốc. (Xem thêm ‘Tốc độ giảm liều và theo dõi’ ở dưới.)

Giảm liều nội trú — Dựa trên các dữ liệu hạn chế, chúng tôi áp dụng phác đồ giảm liều cố định hàng ngày. (Xem thêm ‘Tốc độ giảm liều và theo dõi’ ở dưới.)

Điều trị tâm lý xã hội hỗ trợ — Ở những bệnh nhân rối loạn sử dụng benzodiazepine đang thực hiện giảm liều có giám sát y tế, chúng tôi đề nghị kết hợp liệu pháp nhận thức – hành vi như một phương pháp hỗ trợ cho điều trị nội khoa thay vì chỉ điều trị nội khoa đơn thuần (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm ‘Hỗ trợ tâm lý xã hội’ ở dưới.)