TÓM TẮT
Bảo vệ nhân viên y tế và khoa Cấp cứu (ED) – Khi hồi sức cho một bệnh nhân người lớn trong tình trạng nguy kịch do ngộ độc chưa rõ nguyên nhân, bác sĩ lâm sàng phải đảm bảo duy trì năng lực vận hành của hệ thống cấp cứu và an toàn cho nhân viên y tế. Bên cạnh các kịch bản có nhiều nạn nhân, chỉ cần một bệnh nhân nhiễm hoặc có nguy cơ nhiễm độc chất cường độ mạnh cũng có thể làm tê liệt toàn bộ khoa Cấp cứu. (Xem thêm ‘Ưu tiên hàng đầu’ và ‘Thu thập dữ liệu ban đầu’ ở dưới.)
Thăm khám và xác định độc chất – Trong quá trình hồi sức, cần nhanh chóng tìm kiếm các tổ hợp dấu hiệu đặc trưng (gọi là các “hội chứng nhiễm độc” – toxidromes) (bảng 1), bao gồm: dấu hiệu sinh tồn; mức độ tỉnh táo; kích thước và vị trí đồng tử; độ ẩm và dịch tiết niêm mạc; nhiệt độ và độ ẩm của da; sự hiện diện hay mất nhu động ruột; và trương lực cơ. Các xét nghiệm chẩn đoán trong đánh giá ban đầu được mô tả chi tiết trong văn bản. (Xem thêm ‘Đánh giá nhanh ban đầu: Thăm khám, theo dõi và xét nghiệm’ ở dưới.)
Xử trí – Việc tiếp cận một cách hệ thống là yếu tố then chốt trong hồi sức bệnh nhân người lớn trong tình trạng nguy kịch do quá liều chưa rõ nguyên nhân, có thể áp dụng dựa trên sơ đồ “ABC” (đường thở, hô hấp, tuần hoàn) thông thường. Các bước được tổ chức theo thứ tự ưu tiên các mối đe dọa tính mạng cấp bách nhất: đường thở (airway), hô hấp (breathing), tuần hoàn (circulation), thần kinh/ổn định thần kinh (disability), và bộc lộ/loại bỏ độc chất (exposure and elimination). Các vấn đề được xử lý ngay lập tức và đồng thời ngay khi phát hiện. Không nên chỉ dựa duy nhất vào thang điểm Glasgow (GCS) ≤ 8 để chỉ định đặt nội khí quản cho một bệnh nhân ngộ độc hôn mê nếu bệnh nhân vẫn tự bảo vệ được đường thở, duy trì độ bão hòa oxy ổn định, huyết động ổn định và dự kiến không diễn tiến xấu hơn dựa trên chất nghi ngờ đã uống. (Xem thêm ‘Đánh giá hệ thống: Tiếp cận theo mô hình “ABCDE”‘ ở dưới.)
Hồi sức kéo dài – Khác với hầu hết các bệnh nhân ngưng tim, các nỗ lực hồi sức kéo dài đối với bệnh nhân ngộ độc không nhất thiết là vô ích. Bệnh nhân có khả năng sống sót và bảo tồn được chức năng thần kinh ngay cả sau hơn 60 phút ngưng tuần hoàn và được ép tim ngoài lồng ngực. (Xem thêm ‘Ngừng nỗ lực hồi sức’ ở dưới.)