Các tổn thương xương lành tính ở trẻ em và trẻ vị thành niên

TÓM TẮT

Bệnh mô bào Langerhans ở xương

Bệnh mô bào Langerhans (LCH) ở xương là một thể lành tính của LCH khu trú tại xương. Bệnh nhân có thể biểu hiện bằng một tổn thương đơn độc (đơn xương) hoặc tổn thương tại nhiều vị trí (đa xương). LCH ở xương được thảo luận chi tiết trong một phần riêng. (Xem “Biểu hiện lâm sàng, đặc điểm bệnh lý và chẩn đoán bệnh mô bào Langerhans”, phần ‘Tổn thương xương tiêu hủy’.)

U tế bào khổng lồ

U tế bào khổng lồ là một khối u tân sinh hủy xương, không ác tính nhưng xâm lấn tại chỗ, tương đối hiếm gặp ở người trẻ tuổi. Nội dung này được thảo luận chi tiết trong một phần riêng. (Xem “U tế bào khổng lồ của xương”.)

TỔNG KẾT

Đánh giá – Các u xương lành tính thường được phát hiện tình cờ trong quá trình thăm khám chấn thương hoặc các bệnh lý khác. Khi có triệu chứng, u xương lành tính có thể gây đau khu trú, sưng, biến dạng hoặc gãy xương bệnh lý. (Xem Đánh giá lâm sàng ở dưới.)

Hầu hết các u xương lành tính có thể được chẩn đoán thông qua X-quang. Các đặc điểm lâm sàng và hình ảnh X-quang điển hình được tổng hợp trong bảng (bảng 1). (Xem Đánh giá chẩn đoán hình ảnh ở dưới.)

Xử trí – Đa số các u xương lành tính được theo dõi định kỳ thông qua thăm khám và chụp X-quang. Những khối u không ác tính nhưng gây triệu chứng hoặc có tính chất xâm lấn có thể được điều trị bằng cách nạo u và ghép xương hoặc phẫu thuật cắt bỏ. (Xem Xử trí ở dưới.)

Phân loại – Các u xương không ác tính ở trẻ em có thể được phân loại dựa trên chất nền (matrix) mà chúng tạo ra: u tạo chất xương hoặc tạo xương, u tạo sụn, tổn thương xơ và u dạng nang. (Xem Phân loại ở dưới.)

Các tổn thương tạo chất xương hoặc tạo xương bao gồm:

• U xương tạo chất (Osteoid osteoma) (hình 3A-B) (xem U xương xương tạo ở dưới)
• U tạo xương (Osteoblastoma) (hình 6) (xem U nguyên bào xương ở dưới)

Các u tạo sụn bao gồm:

• U sụn xương (Osteochondroma) (hình 7) và u sụn xương đa ổ di truyền (xem U sụn xương và u sụn xương đa ổ di truyền ở dưới)
• U sụn nội tủy đơn độc (Solitary enchondroma) (hình 9), bệnh đa u sụn nội tủy (hội chứng Ollier) (hình 10), và hội chứng Maffucci (hình 11 và ảnh 2) (xem U sụn nội tủy ở dưới)
• U sụn màng xương (Periosteal chondroma) (hình 15) (xem U sụn màng xương ở dưới)
• U nguyên bào sụn (Chondroblastoma) (hình 19) (xem U nguyên bào sụn ở dưới)
• U xơ sụn nhầy (Chondromyxoid fibroma) (hình 20) (xem U xơ sụn nhầy ở dưới)

Các tổn thương xơ bao gồm:

• Loạn sản xơ (Fibrous dysplasia) (hình 22) và loạn sản xơ đa xương (hội chứng McCune-Albright) (xem ‘Loạn sản xơ’ ở dưới)
• U xơ hóa xương (Ossifying fibroma) (xem ‘U xơ hóa xương’ ở dưới)
• U xơ không hóa xương (Nonossifying fibroma) (hình 25) (xem ‘U xơ không hóa xương’ ở dưới)

Các tổn thương dạng nang và mạch máu bao gồm:

• Nang xương đơn thuần (Simple bone cyst) (hình 28) (xem ‘Nang xương đơn thuần’ ở dưới)
• Nang xương phình mạch (Aneurysmal bone cyst) (hình 29) (xem ‘Nang xương phình mạch’ ở dưới)