Bệnh lý gân de Quervain

TÓM TẮT

Cơ chế bệnh sinh – Bệnh lý gân de Quervain ảnh hưởng đến gân cơ dạng dài ngón cái (APL) và gân cơ duỗi ngắn ngón cái (EPB) tại vị trí đi qua đường hầm xơ-xương (ngăn xương mu bàn tay thứ nhất) ở mỏm châm xương quay (hình 1). Bệnh lý này đặc trưng bởi sự dày lên không do viêm, không rõ nguyên nhân (thoái hóa nhầy) của cả gân và bao gân (hoặc đường hầm) mà gân đi qua. (Xem thêm ‘Giới thiệu’, ‘Dịch tễ học’ và ‘Cơ chế bệnh sinh’ ở dưới.)

Biểu hiện lâm sàng – Bệnh nhân mắc bệnh lý gân de Quervain thường mô tả cảm giác đau ở phía quay của cổ tay, tăng lên khi cử động ngón cái và cổ tay. Thường ghi nhận tình trạng sưng và ấn đau ở vùng quay của cổ tay. (Xem thêm ‘Biểu hiện lâm sàng’ ở dưới.)

Chẩn đoán – Chẩn đoán bệnh lý gân de Quervain dựa trên bệnh sử điển hình là đau vùng quay cổ tay không do chấn thương và các dấu hiệu khám thực thể sau (xem ‘Chẩn đoán’ ở dưới):

• Ấn đau và sưng tại mỏm châm xương quay ở ngăn xương mu bàn tay thứ nhất (hình 1)
• Đau tại mỏm châm xương quay khi thực hiện căng gân ngón cái chủ động hoặc thụ động trong tư thế gấp ngón cái (nghiệm pháp hoặc test Finkelstein)

Chẩn đoán phân biệt – Chẩn đoán phân biệt của bệnh lý gân de Quervain bao gồm thoái hóa khớp bàn ngón cái (khớp TMC), hội chứng giao thoa (intersection syndrome), nang hạch, chèn ép dây thần kinh cảm giác quay ở cẳng tay, viêm khớp hoặc viêm bao gân vôi hóa. (Xem thêm ‘Chẩn đoán phân biệt’ ở dưới.)

Hướng tiếp cận điều trị – Bệnh lý gân de Quervain thường tự giới hạn. Hầu hết các phương pháp điều trị đều giúp giảm nhẹ triệu chứng. Việc lựa chọn liệu pháp phụ thuộc phần lớn vào giá trị và nguyện vọng của từng bệnh nhân. Các lựa chọn điều trị bao gồm nẹp cố định ngón cái dạng spica ở cẳng tay (để hở khớp liên đốt), thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) để giảm đau, tiêm glucocorticoid và phẫu thuật. (Xem thêm ‘Điều trị’ ở dưới.)

Điều trị bảo tồn – Đối với bệnh nhân mắc bệnh lý gân de Quervain, chúng tôi đề nghị sử dụng nẹp cố định ngón cái dạng spica ở cẳng tay (để hở khớp liên đốt) kết hợp thử nghiệm dùng NSAIDs để giảm đau (Khuyến cáo 2C). (Xem thêm ‘Điều trị bảo tồn’ ở dưới.)

Tiêm glucocorticoid – Tiêm glucocorticoid tại chỗ là một lựa chọn hợp lý cho những bệnh nhân không hài lòng với các phương pháp tiếp cận khác (hình 4). Trong thực hành của một số tác giả, họ sẽ tiến hành tiêm glucocorticoid khi các biện pháp điều trị bảo tồn ban đầu không hiệu quả, hoặc xem xét tiêm ngay từ đầu cho những bệnh nhân có triệu chứng từ trung bình đến nặng. Chúng tôi sử dụng glucocorticoid tác dụng trung bình như methylprednisolone hoặc triamcinolone phối hợp với thuốc tê tại chỗ như lidocaine. (Xem thêm ‘Tiêm glucocorticoid’ ở dưới.)

Phẫu thuật – Phẫu thuật thường được chỉ định cho những bệnh nhân có triệu chứng kéo dài dù đã điều trị bảo tồn và tiêm glucocorticoid; tuy nhiên, một số tác giả sẽ thảo luận về tất cả các lựa chọn điều trị ngay trong lần thăm khám đầu tiên. Hầu hết bệnh nhân khi hiểu rằng bệnh lý gân de Quervain là lành tính và tự giới hạn thường sẽ không chọn phẫu thuật. (Xem thêm ‘Phẫu thuật’ ở dưới.)